Hem aruz hem de hece ölçüsüyle yazılan şiirlere "karma ölçü" veya "karma vezin" adı verilebilir.
Aruz ölçüsü , hecelerin uzunluk ve kısalığına dayanan bir ölçüdür ve genellikle Divan edebiyatında kullanılır. Hece ölçüsü ise, dizelerdeki hece sayılarının eşit olması kuralına dayanır ve Türk edebiyatının milli ölçüsü olarak kabul edilir
Örnekler :
Aruz ölçüsüyle yazılan bazı eserler: Divan: Aruzun “fâilatün, fâilatün, fâilatün, fâilün” kalıbıyla yazılır. Selis: “Feilâtün (fâilâtün), feilâtün, feilâtün, feilün” kalıbıyla yazılır. Kalenderi: Aruzun “mefûlü, mefâilü, feilün” kalıbı ve hecenin 7+7 ölçüsü ile yazılır. Satranç: Musammat beyitlerden oluşur, iç kafiye bulunur. Kutadgu Bilig: Aruz ölçüsüyle yazılan ilk Türk eseridir. Ayrıca, Fuzûlî, Bâkî, Nef'î, Nâbî ve Nedîm gibi divan şairleri; Tevfik Fikret, Cenap Şahabeddin, Mehmed Akif Ersoy, Yahya Kemal gibi şairler de aruz ölçülü şiirler yazmışlardır.
Mısra (dize), şiirin her bir satırına verilen isimdir. Mısralar, belirli bir ölçüye göre düzenlenebileceği gibi ölçüsü olmak zorunda da değildir. Mısralar, şiir içinde bağımsız anlamlar taşıyabilir ve diğer mısralardan daha seçkin, daha olgun, mana ve ahenkçe diğerlerinden çok daha seçili hale gelebilir. Azade mısra: Bir şiire bağlı olmayan ve başlı başına bir anlamı olan dizelerdir. Berceste (mısra-ı berceste): Öz ve güzel anlamlı, kolayca ezberlenip hatırlanabilen, sağlam kurulmuş dizelerdir.
Aruz ve hece ölçüsünü hesaplamak için şu adımlar izlenir: 1. Hecelerin Ayrılması: Mısradaki heceler, uzun ve kısa olarak ayrılır. 2. Medli Hecelerin Kontrolü: Medli hece olup olmadığı kontrol edilir. 3. Hece Değerlerinin Karşılaştırılması: Hecelerin açık (kısa) ve kapalı (uzun) değerleri karşılıklı olarak kontrol edilir. 4. Ulama ve İmale: Gerekirse ulama veya imale yapılır. 5. Tef’ile Sayısının Belirlenmesi: Yeni aruz kalıbının uyumlu olup olmadığı kontrol edilir ve tef’ile sayısı belirlenir. Hece ölçüsünde, şiirdeki tüm mısraların hece sayısının eşit olması beklenir. Aruz ölçüsünde, kısa hecelerden en fazla iki tane, uzun hecelerden ise üç tane kullanılabilir. Aruz ve hece ölçüsünü hesaplamak, şiire, edebiyata ve kullanılan dile hakim olmayı gerektirir.
Şiirde ölçü ve ahenk farklı kavramlardır, ancak birbirleriyle ilişkilidirler. Ölçü (vezin), şiirde dizelerin hece sayısına veya hecelerin uzunluk ve kısalığına göre düzenlenmesidir. Ahenk ise şiirin estetik yapısını oluşturan uyumdur.
Milli Edebiyat Dönemi'nde şiirde aruz ölçüsü kullanılmakla birlikte, hece ölçüsü daha yaygın olarak tercih edilmiştir.
Evet, aşık tarzı halk edebiyatında hem aruz hem de hece nazım biçimi kullanılır.
Halk edebiyatında aruzla yazılan şiirlere verilen bazı özel isimler şunlardır: Divan. Selis. Semaî. Kalenderi. Satranç. Vezn-i Aher.
Kültür ve Sanat
Hokka neden kullanılır?
Hacivat Karagöz'ün hikayesi hangi camide geçiyor?
Halikarnas neyi temsil eder?
Hilâli Ahmer Cemiyetinin ilk başkanı kimdir?
Hot Wheels boyama seti ne işe yarar?
Her taşın bir hikayesi var mıdır?
Hit şarkı ne demek?
Hem aruz hemde hece ölçüsüyle yazılan şiirlere ne denir?
Habanera hangi müzik türü?
Hacı Anesti mağrur kumandan gel de ordularını kurtar sözü kime ait?
Herkül'ün gerçek hikayesi nedir?
Himba nasıl bir toplum?
Hababam Sınıfı'nın en güçlü karakteri kimdir?
Hitit devletinde egemenlik kime aittir?
Hacı Bayram Veli Üniversitesi el sanatları hangi fakültede?
Hikaye serim ve düğüm nasıl bulunur?
Güzel sanatlar nelerdir?
Hele Gardaş türküsü ne anlatıyor?
Halid Ziya Uşaklıgil ve İsmail Uşaklıgil kardeş mi?
Hangi sırayla Shakespeare okunmalı?
Hadise'nin boyu kaç?
Hayme Ana'nın gerçek mezarı nerede?
Haber Gelmi̇yor Yardan ne zaman çıktı?
Harran Kümbet Evleri hangi uygarlığa aittir?
Güzel Sanatlar Fakültesi okuyan ne iş yapar?
Harry Potter kaç kitap okunmalı?
Hakan Yavaş Ciğerimi Söktün Full Versiyonu Kim Söylüyor?
Hasanım oyun havası kime ait?
Hindistan eski başkenti Agra mı?
Ham Çökeleğin hikayesi gerçek mi?
Hello kitty ve arkadaşları hangi çizgi film?
Harry Potter 7 kitap kaç seri?
Hat sanatı için hangi kamış kullanılır?
Hardal hangi renklerden oluşur?
Haldun Taner'in en önemli ödülü nedir?
Harmoni ne işe yarar?
Harput eskiden nereye bağlıydı?
Hamama giren terler atasözü ile ilgili hikaye nedir?
Hamamda neden hamam tası kullanılır?
Hidra hangi şarkıyla ünlü oldu?