Fermiyonsal dışlama ilkesi , iki ya da daha fazla özdeş fermiyonun (yarım tamsayı spinli parçacıklar) aynı kuantum durumunu işgal edemeyeceğini belirten bir kuantum mekaniği yasasıdır. Bu yasa, 1925 yılında kuramsal fizikçi Wolfgang Pauli tarafından bulunmuştur
İlkenin bazı sonuçları :
Fermiyonlar ve bozonlar, farklı istatistiksel kurallara uydukları için farklı şekillerde etkileşime girerler: Fermiyonlar, Pauli Dışlama İlkesine göre, aynı kuantum durumunu aynı anda işgal edemezler; bu nedenle birbirlerini iterler ve maddeyi oluşturan parçacıklar olarak kabul edilirler. Bozonlar, Bose-Einstein istatistiklerine uydukları için aynı kuantum durumunu birden fazla parçacık işgal edebilir; bu da onların birbirleriyle kaynaşmasına ve kuvvetleri iletmesine olanak tanır.
Dışlama kelimesi, TDK'ye göre "dışlamak işi" anlamına gelir. Sosyal dışlanma ise, bireyin toplum içinde sahip olduğu çeşitli haklara, olanaklara ve kaynaklara erişiminin sistematik olarak engellenmesi ve toplumun dışına itilme durumlarını anlatan bir terimdir. Ayrıca, dışlama etkisi (crowding out) olarak bilinen bir ekonomik terim de vardır.
Fermiyonsal etkileşim, Standart Model'de yer alan ve maddeyi oluşturan temel yapı taşları olan fermiyonlar arasındaki etkileşimleri ifade eder. Bu etkileşimler, üç nesile ayrılmış olan fermiyonların, güçlü nükleer kuvvet, elektromanyetik kuvvet ve zayıf nükleer kuvvet aracılığıyla birbirleriyle etkileşimleri sonucu ortaya çıkar.
Fermiyonlar, temel (elementer) fermiyonlar ve bileşik fermiyonlar olarak ikiye ayrılır. Temel fermiyonlar: Standart Model'e göre, iki ana temel fermiyon grubu bulunur: kuarklar ve leptonlar. Bileşik fermiyonlar: Bileşik fermiyonlar, bileşenlerine bağlı olarak bozonlar veya fermiyonlar olabilir.
Bozonlar ve fermiyonlar arasındaki temel farklar şunlardır: Spin: Bozonlar tam sayı spinli (örneğin, spin 1), fermiyonlar ise yarım tam sayı spinli (örneğin, spin 1/2) parçacıklardır. İstatistiksel Davranış: Bozonlar Bose-Einstein istatistiklerine, fermiyonlar ise Fermi-Dirac istatistiklerine uyar. Etkileşimler: Fermiyonlar maddeyi oluşturur ve Pauli Dışlama İlkesi nedeniyle aynı kuantum durumunu işgal edemezler. Örnekler: Fermiyonlar: Elektron, proton, nötron, kuarklar. Bozonlar: Foton, gluon, W ve Z bozonları, Higgs bozonu.
Fermiyonların birbirini itmesinin sebebi, Pauli Dışlama Prensibi'ne uymalarıdır. Bu durum, fermiyonların maddeyi oluşturan parçacıklar olarak kabul edilmesine yol açar.
Enrico Fermi'nin bazı keşifleri: Nötron bombardımanı yoluyla indüklenmiş radyoaktivite. Uranyum ötesi elementlerin keşfi. Nötrino parçacığının varlığı. İlk nükleer reaktör olan Chicago Pile-1'in tasarımı ve inşası. Fermi-Dirac istatistikleri. Ayrıca, Fermi'nin çalışmaları nükleer fisyonun keşfine ve mevcut periyodik tablonun ötesinde yer alan elementlerin ortaya çıkmasına da yol açmıştır.
Eğitim
En zehirli boşaltım maddesi nedir?
Fenomenin öz ve fenomen arasındaki fark nedir felsefe?
Eş iki dikdörtgenin kesiştiği bölgenin alanı nasıl hesaplanır?
Fermiyonsal dışlama ilkesi nedir?
Eşeyli üremenin temeli nedir?
Felsefe yüksek lisans kaç yıl sürer?
Eter ne işe yarar?
Ergani'nin tarihi kaç yıllık?
Fiber kumaş ile fiber iplik aynı mı?
Fenomen ve fenimen arasındaki fark nedir?
Eğitim Psikolojisi çıkmış sorular nasıl çözülür?
En yaşlı ve en genç yıldızlar nerede bulunur?
En önemli Türk bilim insanı kimdir?
Fide yetiştiriciliğinde hangi gübre kullanılır?
Endokrin ve ekzokrin karma bez nedir?
Enstitüye sosyal bilimler yüksekokulu aynı mı?
Finlandiya bilim okulu nedir?
En uzun sınır hattı olan ülke hangisi?
Etmenler nasıl analiz edilir?
Eskrimde lam ve lamel ne işe yarar?
Eş baskınlık nedir?
Eski anadolu tarihi dersinde neler işlenir?
En yaygın element nedir?
FeCl3 asit mi baz mı?
Eğitim seviyesine göre askerlikte hangi rütbe?
Epidemiyoloji nedir?
Eğitimhane 8.sınıf matematik yazılı soruları nereden indirilir?
Felsefe grubu öğretmenliği hangi bölümlere geçiş yapabilir?
En uzun gün ve en kısa gün hangi günlerdir?
Ens soru bankası zor mu?
Eşeysel seçilim nedir?
En zor dikkat testi hangisi?
Fenomenoloji nedir kısaca?
Eylül ayının ilk haftası ne günü?
Enzim inhibitörleri nelerdir?
Eşeysel üremenin en iyi örneği hangi canlıdır?
Faz çeşitleri nelerdir?
Faktöriyelde 0'dan büyük sayılar neden alınır?
En zor matematik problemi kaç yıl sürdü?
EWA programı nedir?