Islah ile zamanaşımı def’inin ileri sürülmesi, Yargıtay kararları ve doktrinde tartışmalı bir konudur
Zamanaşımı def’inin ıslah ile ileri sürülebilmesi için, karşı tarafın açık muvafakati gereklidir. Ayrıca, bir davada yalnızca bir kez ıslah yapılabilir; daha önce yapılmış bir ıslah varsa, zamanaşımı def’inde bulunmak mümkün olmaz
Islah tarihinden itibaren zamanaşımı kesilmez. Islah, dava dilekçesinin verilmesi dahil, tüm usul işlemlerinin yapılmamış sayılması sonucunu doğurmaz. Ancak, kısmi davada fazlaya ilişkin hakların saklı tutulması durumunda, ıslah yoluyla bu miktar artırıldığında, ıslah tarihinden itibaren zamanaşımına uğrayan alacak miktarı için savunma yapılabilir. Zamanaşımı savunması, esasa cevap süresi içinde ileri sürülmezse, karşı taraf yararına kazanılmış hak doğar ve bu hak, ıslah yoluyla ortadan kaldırılamaz.
Zamanaşımı def'inin cevap dilekçesinde ileri sürülmemesi halinde, borçlu dava konusu borcu ödemek zorunda kalabilir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca, zamanaşımı def'i, ilk itirazlar arasında yer almaz ve savunmanın genişletilmesi yasağı kapsamında değerlendirilir. Ayrıca, süresinde cevap dilekçesi vermeyen davalının, daha sonra ıslah yoluyla zamanaşımı def'inde bulunması mümkün değildir. Zamanaşımı def'inin ne zaman ileri sürülmesi gerektiği konusunda mevzuatta açık bir düzenleme bulunmamaktadır.
Zamanaşımı def’i, dava dilekçesinde şu şekillerde belirtilebilir: Cevap dilekçesinde. Islah yoluyla. Zamanaşımı def’i, karşı tarafın açık muvafakati olmadan mahkemece dikkate alınmaz.
Kambiyo senetlerinde zamanaşımı def'i, borçlunun icra mahkemesine başvurarak "zamanaşımı nedeniyle takibin iptali" talebinde bulunması ile yapılır. Zamanaşımı def'inin kabul edilmesi için, borçlunun bu talebini dilekçesinde açıkça ifade etmesi gerekir. Türk Ticaret Kanunu'na göre, zamanaşımı def'i borçlu tarafından ileri sürülmedikçe takip kendiliğinden iptal edilmez. Zamanaşımı def'i, takip kesinleştikten sonraki dönem için İcra ve İflas Kanunu genel hükümlerine göre belirlenir. Daha fazla bilgi ve hukuki danışmanlık için bir avukata başvurulması önerilir.
Hak düşürücü süre ve def'i arasındaki temel farklar şunlardır: 1. Hak Düşürücü Süre: - Tanım: Kullanılmadığı takdirde hakkın özünün son bulduğu süre. - Hakim Tarafından Dikkate Alınması: Hakim tarafından re'sen (kendiliğinden) dikkate alınır. - Durma ve Kesilme: Durma veya kesilme mümkün değildir. - Örnek: İşe iade davası açma süresi 30 gündür ve bu süre hak düşürücüdür. 2. Def'i: - Tanım: Borçlunun, belirli bir sebebe dayanarak borcunu ifadan kaçınma yetkisi. - Hakim Tarafından Dikkate Alınması: Hakim tarafından re'sen dikkate alınmaz, borçlu tarafından ileri sürülmelidir. - Durma ve Kesilme: Zamanaşımı süresi durabilir veya kesilebilir. - Örnek: Zamanaşımı defi, borçlu tarafa borcunu ödememe hakkı tanır. Özetle, hak düşürücü süre hakkın tamamen sona ermesine yol açarken, def'i sadece dava edilebilirliği ortadan kaldırır.
HMK 20. madde, zamanaşımını kesmez. Bu madde, görevsizlik veya yetkisizlik kararı üzerine, taraflardan birinin dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderilmesi için yapması gereken işlemleri düzenler. Zamanaşımını kesen nedenler arasında dava açılması da bulunur, ancak HMK 20. madde bu durumla ilgili değildir.
Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belirli bir süre geçtikten sonra kamu davasının düşmesine neden olur. Bazı suç türleri için dava zamanaşımı süreleri: Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar: 30 yıl. Müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar: 25 yıl. 20 yıldan az olmamak üzere hapis cezasını gerektiren suçlar: 20 yıl. 5 yıldan fazla ve 20 yıldan az hapis cezasını gerektiren suçlar: 15 yıl. 5 yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adli para cezasını gerektiren suçlar: 8 yıl. Bu süreler, suçun niteliğine ve failin yaşına göre değişiklik gösterebilir.
Hukuk
HMK görevsizlik kararı nedir?
Hangi belgeler tercüme edilir?
Hükmün geriye bırakılması ne demek?
Hakimlerin en önemli yetkisi nedir?
Hangi cemiyet nerede kuruldu?
Islak imzalı belge nasıl alınır?
Islah hakkı ne zaman sona erer?
Hukuk Portalında hangi bilgiler var?
Hamiline yazılı çek ticari ilişkide kullanılırsa ne olur?
Hesap işletim ücretine itiraz nasıl yapılır?