Hakkaniyete uygun karar vermek , hukukta somut olayın özelliklerine göre, adil bir sonuca ulaşmak için hukuk kurallarının katılığını yumuşatma amacıyla hareket etmek anlamına gelir
Bu kavram, özellikle şu durumlarda devreye girer:
Hakkaniyet, hukuk devleti ve hukuk güvenliği ilkeleriyle sınırlıdır. Hâkim, takdir yetkisini kullanırken objektif dayanak noktaları oluşturmalı ve kararını somut olayın tüm önemli unsurlarına dayandırmalıdır
Hakkaniyetin sağlanması için bazı yöntemler: Hukuk kurallarının esnek yorumlanması. Hukukun iyileştirilmesi. Sistematik önyargıların giderilmesi. Tarafsızlık ve eşitlik. Hakkaniyet, özellikle hukuk alanında, yasaların ve düzenlemelerin bireylerin haklarını ihlal etmeden adil bir şekilde uygulanmasını ifade eder.
Hakkaniyete uygun indirim yapılması durumunda, karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmez. Yargıtay'ın ilgili kararlarına göre, takdire elverişli alacak iddialarında, mahkemenin davacının istediği miktardan daha az bir miktara hükmetmesi durumunda, davalı lehine ayrıca vekalet ücreti takdir edilmez. Ancak, her durumun kendine özgü koşulları olabileceğinden, bir avukattan profesyonel hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Hak ve hukuk gözetmek ifadesi, doğruluğa, adaletli olmaya ve yasalara uygunluğa özen göstermek anlamına gelir. Bu terim, başkalarının haklarına ve yasalara saygı göstererek hareket etmeyi ifade eder ve toplumsal düzenin korunması, insan haklarının ve adaletin sağlanması açısından önemlidir.
Hukukta hüküm vermek, bir mahkemenin yargılama sonucunda verdiği nihai kararı ifade eder. Hüküm ayrıca şu anlamlara da gelebilir: Hukuki norm olarak hüküm. Yargı kararı olarak hüküm. Hüküm, yargılamanın sona erdiği duruşmada verilir ve alenen tefhim olunur.
Denkleştirici adalet ilkesi, haklı bir sebep olmaksızın başkasının mal varlığından istifade ederek kendi mal varlığını artıran kişinin, elde ettiği kazanımı geri verme zorunda olduğunu ve gerçek bir eski hale getirme yükümlülüğü bulunduğunu ifade eder. Bu ilke, özellikle geçersiz sözleşmelerde, iade edilecek miktarın hesaplanmasında kullanılır. Denkleştirici adalet ilkesinin yasal dayanağı, Türk Medeni Kanunu'nun 2. maddesinde düzenlenen dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanımı yasağıdır.
Denkleştirme ve hakkaniyet ilkeleri şu şekilde açıklanabilir: Denkleştirme İlkesi: Haklı bir sebep olmaksızın, bir kişinin mal varlığından diğerinin mal varlığına kayan değerin eksiksiz iadesi gerektiğini ifade eder. Hakkaniyet İlkesi: Yargı kararlarında sıklıkla vurgulanan bu ilke, mal rejimi sona erdiğinde eşlerin mağdur olmamasını sağlamak amacıyla uygulanır. Denkleştirme ilkesinin bazı diğer kullanım alanları: Geçersiz sözleşmeler: Hukuken geçersiz sözleşmelerde, ifa edilmiş bedelin iadesi denkleştirici adalet sistemine göre yapılır. Para borçları: Para borçlarında temerrüt halinde, borçlunun mütemerrit hale gelmesi ile alacağın tahsili arasındaki süreçte, alacaklının zararı temerrüt faizi ile karşılanamaz ise, aşkın zarar mefhumu kabul edilir.
Bireysel başvuruda hakkaniyete aykırılık, Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru kapsamındaki görevi, somut olayın usul kurallarına uygunluğu denetlemek değil, adil yargılanma hakkı kapsamındaki güvencelerin somut olayda ihlal edilip edilmediğini denetlemek olduğu anlamına gelir. Hakkaniyete aykırılık teşkil edebilecek durumlar arasında şunlar yer alır: Hukuka aykırı deliller: İşkence ve kötü muamele gibi yasak yöntemlerle elde edilen delillerin mahkûmiyet hükmüne varılırken kullanılması, adil yargılanma hakkını ihlal eder. Savunma hakkının ihlali: Sanığın aleyhindeki delillerin çelişmeli bir usul ile mahkemeye sunulmaması ve sanığın bu delillere karşı etkili bir şekilde karşı çıkmasına fırsat verilmemesi. Mahkemenin iç işleyişinden kaynaklanan hatalar: Mahkemenin, davanın sonucuna etkili olduğunu kabul ettiği bir husus hakkında "ilgili ve yeterli bir yanıt" vermemesi veya yanıt verilmesini gerektiren usul veya esasa dair iddiaların cevapsız bırakılması.
Hukuk
Hakkaniyete uygun karar vermek ne demek hukuk?
Hangi renk hapishane kıyafeti yasak?
Hizmetli ile memur arasındaki fark nedir?
Hamile çalışanlar hangi durumlarda idari izinli sayılır?
Hukuk Yüksek Lisans zor mu?
IPC idari yaptırım kararı nedir?
Hangi kararlar temyiz edilebilir?
Jamaika neden kraliçe tarafından yönetiliyor?
HMK'ya göre süreler ne zaman biter?
Hisseli Tapu'da kimin hissesi olduğunu öğrenme?
HMK 309 davanın kabulü istisnası nedir?
Hangi saatlerde alkol ve sigara yasak?
Hudut ihlali nedir?
Halk TV ve Cumhuriyet Halk Partisi aynı mı?
Heyet raporunu kimler alabilir?
Ham toprak hukuken ne demek?
Islak İmza yerine ne kullanılır?
Hun kanunlarını kim yaptı?
Halktan yana olmak ne demek?
Hangi ülkelerde krallık var?
Hakuk ve tek artırım ne zaman yapılır?
Halka arz edilen paylar nama yazılır mı?
Hukuki ihtilaf nedeniyle beraat ne demek?
Hariciye ne iş yapar?
Harç tamamlama süresi geçerse ne olur?
Hangi ülkeler Türkiye'yi tanıyor?
Hangi ilçeler il olursa İstanbul rahatlar?
Hangi meyve ağaçlarını budamak yasak?
Hukukta yaptırım bulmaca nedir?
Hakimler ve savcılar kaç yıl görev yapar?
Hamile öğretmene nöbet verilir mi?
Hukukta maliklik sıfatı nasıl kazanılır?
Hukukta vakıa ve delil nedir?
Instagram telif cezası kaç gün sürer?
Hususi damgalı pasaport kimlere verilir?
Halkın kendi iradesi ile temsilcilerini seçmesine ne denir?
Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme borç ilişkisi kaynakları mıdır?
Hukuk terminolojisi nedir?
Haklarımız ve sorumluluklarımız nelerdir 4. sınıf?
Hasarlı bina kaç gün içinde yıkılır?