Hakimin yorum kuralları , yorumun yapıldığı teoriye göre değişiklik gösterir:
Klasik yorum teorisi :
Realist yorum teorisi :
Yorum ilkeleri :
Bir hakimin kararının haklı veya haksız olup olmadığını belirlemek için şu unsurlar dikkate alınabilir: Hukuka uygunluk: Karar, farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı olmamalıdır. Gerekçe: Kararın, davaya konu olay ve olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak nitelikte bir gerekçesi olmalıdır. Tarafların durumu: Tarafların, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri için, usulünce oluşturulmuş ve hükmün hangi nedenle ve kapsamda verildiğini gösteren bir karar gereklidir. Delillerin değerlendirilmesi: Hakimin, davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde, maddi veya hukuki açıdan belirsiz gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırması, soru sorması ve delil gösterilmesini istemesi gerekir. Hakimlerin hukuki sorumluluğu, kusurlu ve hukuka aykırı fiillerinden kaynaklanabilir, ancak bu durumda zarar gören tarafın zarar ve illiyet bağını kanıtlaması gereklidir. Bir kararın haklı veya haksız olup olmadığını kesin olarak değerlendirmek için hukuki bilgi ve deneyim gereklidir. Bu nedenle, bir avukattan veya hukuk uzmanından destek alınması önerilir.
Hakim, yasaları tarafsız şekilde uygulayarak adaletin sağlanmasından sorumlu olan yargı mensubudur. Hakimlerin bazı görevleri şunlardır: delilleri incelemek; tanıkları dinlemek; duruşmaları yönetmek; davaları karara bağlamak; gerekçeli karar yazmak. Hakimler, ceza, hukuk, idare ve vergi gibi farklı yargı alanlarında görev yapar. Ayrıca, hakimlerin görev yaptığı yerler arasında asliye hukuk, asliye ceza, ağır ceza, sulh hukuk, sulh ceza, aile mahkemesi, iş mahkemesi, çocuk mahkemesi, idare ve vergi mahkemeleri gibi yargı birimleri bulunur. Hakimlerin çalışma koşulları, ülkeye ve hukuk sistemine göre farklılık gösterse de, genel olarak hakimlerin karşılaşabileceği bazı koşullar şunlardır: Çalışma saatleri. Çalışma ortamı. Karar verme baskısı.
Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2802 sayılı olup, 24/2/1983 tarihinde kabul edilmiştir. Ayrıca, Yargıtay ve Danıştay başkan ve üyelerinin aylık ve ödenekleri ile diğer mali, sosyal hak ve yardımlarını da bu kanun hükümlerine tabidir.
Hayır, hakimin reddi ve hakimin çekilmesi aynı şey değildir. Hakimin reddi, bir davada hakimin tarafsızlığı bakımından şüpheye düşülecek önemli bir sebebin gerçekleşmesi halinde taraflardan birinin talebi üzerine hakimin reddedilmesi veya hakimin kendiliğinden o davadan çekilmesini ifade etmektedir. Hakimin çekilmesi ise, hakimin davaya bakamayacağı ve yargılamaya katılamayacağı haller (görev yasağı, yasaklılık hali) ile tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebeplerin varlığı halinde kendiliğinden davaya bakmaktan çekinmesidir.
Hâkimin takdir yetkisini kullanması, kanunda hâkime açık veya zımni olarak bu yetkinin tanındığı durumlarda, hâkimin durumun gereklerini ve haklı sebepleri göz önünde bulundurarak hukuka ve hakkaniyete uygun karar vermesi anlamına gelir. Hâkimin takdir yetkisini kullanacağı bazı durumlar: Kanunda hüküm olmasına rağmen, olayın önceden bilinmeyen özellikleri nedeniyle bir değerlendirme veya tercih yapma yetkisinin tanınması. Manevi tazminat, nafaka miktarının belirlenmesi gibi konularda, kanunda sadece ana hatlarıyla bir çözüm yolunun gösterilmesi. Hâkim, takdir yetkisini kullanırken uzman kişilerin görüşlerinden yararlanabilir, ancak bu görüşler bağlayıcı değildir.
Hâkimin hukuku resen uygulaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesine göre hâkimin, Türk hukukunu herhangi bir talep olmaksızın kendiliğinden uygulaması anlamına gelir. Bu ilke, hem maddi hukuk kurallarını hem de usul hukuku kurallarını kapsar. Örneğin, bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme ise hâkime aittir.
Hakim yanlış karar verirse, aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkabilir: Tazminat davası: Zarar görenler, hakime değil, devlete karşı tazminat davası açabilir. Suç duyurusu: Hakim, hukuka aykırı bir karar vermiş veya tedbir almışsa, hukuk yollarına başvurularak hukuka uygunluk sağlanabilir. Disiplin cezası: Tazminat davası reddedilen kişi, 5 bin YTL'ye kadar para cezasına çarptırılabilir. Hakim, karar verdikten sonra bu kararını tarafların talebi olsa dahi değiştiremez.
Hukuk
Hollanda neden bu kadar demokratik?
Hakimin yorum kuralları nelerdir?
Husumet yokluğundan ret ne zaman yapılır?
Islah dilekçesi ne zaman verilir?
Hisseli tapuda kimler ortaktır?
Haksız fesih tazminatını kim öder?
Heyet raporunda yivsiz av tüfeği alabilir ne demek?
Hangi mesleklere özel pasaport verilir?
Hakimlik savcılık otel kayıtları nasıl alınır?
Hulusi Akar hangi partiden milletvekili oldu?
Hangi eylemler haksız fiil sayılmaz?
Hangi durumlarda yemin geçersiz olur?
Hâkimler ve savcılar Kurulu atamaları kim yapar?
Hangi yerlerde fotoğraf çekmek yasak?
Hatay'da kaç tane bölge idare mahkemesi var?
Hukukta talik ve tehir ne demek?
Hitit hukukunda hangi ilkeler vardır?
Hasta eşe bakmak zorunda mı?
Hangi mahallede hangi parti kazandı?
HMK kanun yararına temyiz süresi ne zaman başlar?
Hasar panelleri nelerdir?
Hane halkında kimler ikamet etmeli?
HDP neden eş genel başkan kullanıyor?
Hangi derelerde balık tutmak yasak?
Hangi sigortalılık süreleri birleştirilebilir?
Hangi saatlerde çöp atılmaz?
Havali tabanca ruhsat gerekir mi?
Haklı fesih halinde ihbar tazminatı ödenmezse ne olur?
Hatay Valiliğinde hangi birimler var?
Hangi yan camlara film serbest?
Hakimin reddi halinde ne olur?
Hükmün tashihi süresi ne zaman başlar?
Hakkaniyetin denkleştirilmesi ilkesi nedir?
Hulki Cevizoğlu neden istifa etti?
Hukukta hangi eğitimler alınmalı?
Haklar neden sınırsız değildir?
Hamiline senet nasıl devredilir?
Jandarma 3590 astsubay alımı başvurusu nasıl yapılır?
Hammurabi kanunları ilk yazılı kanun mudur?
Hukukta fail ve müşteki ne demek?