Hakimin yorum kuralları , yorumun yapıldığı teoriye göre değişiklik gösterir:
Klasik yorum teorisi :
Realist yorum teorisi :
Yorum ilkeleri :
Bir hakimin kararının haklı veya haksız olup olmadığını belirlemek için şu unsurlar dikkate alınabilir: Hukuka uygunluk: Karar, farklı bir anlam yüklenemeyecek kadar açık ve kesin bir kanun hükmüne aykırı olmamalıdır. Gerekçe: Kararın, davaya konu olay ve olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak nitelikte bir gerekçesi olmalıdır. Tarafların durumu: Tarafların, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri için, usulünce oluşturulmuş ve hükmün hangi nedenle ve kapsamda verildiğini gösteren bir karar gereklidir. Delillerin değerlendirilmesi: Hakimin, davayı aydınlatma ödevi çerçevesinde, maddi veya hukuki açıdan belirsiz gördüğü hususlar hakkında taraflara açıklama yaptırması, soru sorması ve delil gösterilmesini istemesi gerekir. Hakimlerin hukuki sorumluluğu, kusurlu ve hukuka aykırı fiillerinden kaynaklanabilir, ancak bu durumda zarar gören tarafın zarar ve illiyet bağını kanıtlaması gereklidir. Bir kararın haklı veya haksız olup olmadığını kesin olarak değerlendirmek için hukuki bilgi ve deneyim gereklidir. Bu nedenle, bir avukattan veya hukuk uzmanından destek alınması önerilir.
Hakim, yasaları tarafsız şekilde uygulayarak adaletin sağlanmasından sorumlu olan yargı mensubudur. Hakimlerin bazı görevleri şunlardır: delilleri incelemek; tanıkları dinlemek; duruşmaları yönetmek; davaları karara bağlamak; gerekçeli karar yazmak. Hakimler, ceza, hukuk, idare ve vergi gibi farklı yargı alanlarında görev yapar. Ayrıca, hakimlerin görev yaptığı yerler arasında asliye hukuk, asliye ceza, ağır ceza, sulh hukuk, sulh ceza, aile mahkemesi, iş mahkemesi, çocuk mahkemesi, idare ve vergi mahkemeleri gibi yargı birimleri bulunur. Hakimlerin çalışma koşulları, ülkeye ve hukuk sistemine göre farklılık gösterse de, genel olarak hakimlerin karşılaşabileceği bazı koşullar şunlardır: Çalışma saatleri. Çalışma ortamı. Karar verme baskısı.
Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2802 sayılı olup, 24/2/1983 tarihinde kabul edilmiştir. Ayrıca, Yargıtay ve Danıştay başkan ve üyelerinin aylık ve ödenekleri ile diğer mali, sosyal hak ve yardımlarını da bu kanun hükümlerine tabidir.
Hayır, hakimin reddi ve hakimin çekilmesi aynı şey değildir. Hakimin reddi, bir davada hakimin tarafsızlığı bakımından şüpheye düşülecek önemli bir sebebin gerçekleşmesi halinde taraflardan birinin talebi üzerine hakimin reddedilmesi veya hakimin kendiliğinden o davadan çekilmesini ifade etmektedir. Hakimin çekilmesi ise, hakimin davaya bakamayacağı ve yargılamaya katılamayacağı haller (görev yasağı, yasaklılık hali) ile tarafsızlığını şüpheye düşürecek sebeplerin varlığı halinde kendiliğinden davaya bakmaktan çekinmesidir.
Hâkimin takdir yetkisini kullanması, kanunda hâkime açık veya zımni olarak bu yetkinin tanındığı durumlarda, hâkimin durumun gereklerini ve haklı sebepleri göz önünde bulundurarak hukuka ve hakkaniyete uygun karar vermesi anlamına gelir. Hâkimin takdir yetkisini kullanacağı bazı durumlar: Kanunda hüküm olmasına rağmen, olayın önceden bilinmeyen özellikleri nedeniyle bir değerlendirme veya tercih yapma yetkisinin tanınması. Manevi tazminat, nafaka miktarının belirlenmesi gibi konularda, kanunda sadece ana hatlarıyla bir çözüm yolunun gösterilmesi. Hâkim, takdir yetkisini kullanırken uzman kişilerin görüşlerinden yararlanabilir, ancak bu görüşler bağlayıcı değildir.
Hâkimin hukuku resen uygulaması, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 33. maddesine göre hâkimin, Türk hukukunu herhangi bir talep olmaksızın kendiliğinden uygulaması anlamına gelir. Bu ilke, hem maddi hukuk kurallarını hem de usul hukuku kurallarını kapsar. Örneğin, bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme ise hâkime aittir.
Hakim yanlış karar verirse, aşağıdaki sonuçlar ortaya çıkabilir: Tazminat davası: Zarar görenler, hakime değil, devlete karşı tazminat davası açabilir. Suç duyurusu: Hakim, hukuka aykırı bir karar vermiş veya tedbir almışsa, hukuk yollarına başvurularak hukuka uygunluk sağlanabilir. Disiplin cezası: Tazminat davası reddedilen kişi, 5 bin YTL'ye kadar para cezasına çarptırılabilir. Hakim, karar verdikten sonra bu kararını tarafların talebi olsa dahi değiştiremez.
Hukuk
Hangi bölge idare mahkemesine bağlıyım?
Haksiz tahrikte iyi hal indirimi yapılır mı?
Hangi durumlarda tek taraflı anlaşmalı boşanma olur?
Harçsız öğrenci pasaportu kaç yıllık?
Hammurabinin kısasa kısas ilkesi nedir?
Hava personel alımı nasıl yapılır?
Hazine arazisi tescil harici ne demek?
Hitit kanunlarının özellikleri nelerdir?
Hangi ülkeler dünya vatandaşlığına izin veriyor?
Hükmü tashih talebi ne zaman kesinleşir?
Hasta mahremiyeti nedir ve kimlere bilgi verilir?
Hastane ambulansları ücretsiz mi?
Hangi durumlarda işçi iş akdini tek taraflı feshedebilir?
Hisseli tapu satışında ihtarname nasıl gönderilir?
Hükmen tutuklular şartlı tahliyeden yararlanabilir mi?
IMO'nun amacı nedir?
Islak imzayı kim hazırlar?
Hukukta izahtan vareste olmak ne anlama gelir?
HTS analizi ne demek?
Hakkâri Derecik 1 Hudut Tugayı nereye bağlıdır?
Hangi suçlar yükseköğretim kurumundan çıkarma cezası gerektirir?
Hangi işçiler greve gidebilir?
Hamiline çekte lehdar yetkili hamil sayılır mı?
Hangi yönetmelikler Resmi Gazetede yayımlanır?
Hız sınırını %30 aşma cezası kaç yıl sürer?
Hız sınırı 120 olan yolda 130 km hız yapmak ceza yer mi?
HMK'ya göre dosyanın işlemden kaldırılması halinde ne olur?
Hasımsız veraset ne demek?
Hizmet tespit davası sonucu işveren ceza alır mı?
Islah net mi brüt mü?
Hapis cezasının alt sınırı kim belirler?
Hukuk alanında yapılan inkılaplar nelerdir?
ISBN için telif hakkı gerekli mi?
Haziruna kimler katılabilir?
Hangi tutuklular oy kullanabilecek?
Hürriyetçi Sen ve Eğitim Bir Sen aynı mı?
Hangi ülkelerde evlilik serbest?
IQOS devlette satılıyor mu?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre istinaf yoluna başvurulabilen kararlar ne..
Hsk'da kimler görev alır?