Hece ölçüsünün en güzel örneği olarak aşağıdaki şiirler verilebilir:
Hece ölçüsünün en güzel örneği olarak verilebilecek başka şiirler de bulunabilir.
7'li hece ölçüsü ile yazılmış şiirlere bazı örnekler: Bu dağı aşam dedim: >Bu dağı aşam dedim Aşam dolaşam dedim Bir hayırsız yâr için Herkese paşam dedim. Giderim: >Giderim / yolum yaya 3+4=7’li hece ölçüsü. Cemâlin benzer aya: >Cemâlin / benzer aya Eridim / hayal oldum Günleri / saya saya. Dokuz ay koynunda gezdirdi beni: >Dokuz ay koynunda gezdirdi beni Ne cefalar çekti ne etti Anam Acı tatlı zahmetime katlandı Uçurdu yuvadan yürüttü Anam. 7'li hece ölçüsü ile yazılmış daha fazla şiir örneği için derskonum.com sitesi ziyaret edilebilir.
15'li hece ölçüsü, Türk şiirinde kullanılan bir ölçüdür ve farklı durak yapılarıyla uygulanabilir. En yaygın durak yapıları şunlardır: 4 + 4 + 4 + 3. 8 + 7. Bu ölçü, genellikle halk edebiyatında ve çağdaş Türk şiirinde kullanılır. Örnek bir 15'li hece ölçüsü: > Bırak beni/haykırayım/susarsam sen/matem et, Unutma ki/şairleri/haykırmayan/bir millet Sevenleri/toprak olmuş/öksüz çocuk/gibidir.
7 heceli şiirlere "yedili" veya "mani" denir. Mani, genellikle 7 heceli bir dörtlükten oluşan, anonim halk edebiyatı nazım türüdür. Ayrıca, 7 heceli ve 4+3 durak yapısına sahip şiirlere örnek olarak şu mani verilebilir: > Ak güvercin / olaydım (4+3=7) Yol üstüne / konaydım (4+3=7) Gelip geçen / yolcudan (4+3=7) Ben yârimi / soraydım (4+3=7).
Aruz ve hece ölçüsünü bulmak için şu adımlar izlenir: 1. Hecelerin Uzun ve Kısa Olarak Ayrılması: - Açık (kısa) heceler nokta (.) ile, kapalı (uzun) heceler ise çizgi (-) ile gösterilir. - Uzun sesli bulunan heceler, ister sesli ister sessiz harfle bitsin, kapalı hece olarak değerlendirilir. 2. Medli Hecelerin Kontrolü: - Medli (bir buçuk hece) olup olmayacağı kontrol edilir. 3. Hecelerin Karşılıklı Kontrolü: - Açık-kısa ve kapalı-uzun hecelerin karşılıklı olup olmadığına bakılır. 4. Ulama ve İmale: - Ulama (vasl) ve imale (uzun veya kısa okuma) yapılır. 5. Tef'ile Sayısının Belirlenmesi: - Tef'ile sayısı belirlenir. 6. Yeni Aruz Kalıbının Kontrolü: - Yeni aruz kalıbının uyumlu olup olmadığına dikkat edilir. Hece ölçüsünü bulmak için ise hecelerin sayısına bakılır. Aruz ve hece ölçüsünü bulmak için daha detaylı bilgiye aşağıdaki kaynaklardan ulaşılabilir: turkedebiyati.org; youtube.com; webtekno.com; tr.wikipedia.org; hurriyet.com.tr.
7'li hece ölçüsünü hesaplamak için, şiirin her dizesindeki hece sayısını eşitlemek gerekir. 7'li hece ölçüsü, genellikle 4+3 veya 3+4 şeklinde durur. 4+3 şeklinde: "Giderim / yolum yaya". 3+4 şeklinde: "Cemâlin / benzer aya". Hece ölçüsünü hesaplamak için, dizede geçen ünlü harfleri saymak kolaylık sağlar. Ayrıca, hece sayısı tek olan dizelerde büyük kısım başta olur. Hece ölçüsünü hesaplamak için bir diğer yöntem de, şiirin her bir mısrasını ve bu mısrada yer alan kelimelerin hece sayısını parmak hesabı ile saymaktır.
5'li hece ölçüsü, bir şiirin her dizesinde 5 hece bulunması esasına dayanan bir vezin türüdür. 5'li hece ölçüsünde yaygın olarak kullanılan duraklar şunlardır: 3 + 2; 2 + 3. Örnek bir 5'li hece ölçüsü: > Annesi / azabın > Sonsuzluk / şarkısı > Annesi / azabın > Ruhumun / tıpkısı. Necip Fazıl Kısakürek'e ait olan bu dörtlükte her dizede 6 hece kullanılmıştır ve dizeler 3 + 3 şeklinde tam ikiye bölünmüştür.
6'lı hece ölçüsü, altı heceden oluşan bir şiir ölçüsüdür. Bu ölçü, duraksız olarak kullanılmaktadır. 6'lı hece ölçüsüne örnek olarak şunlar verilebilir: "Bu vatan toprağın/ kara bağrında" (6+5=11'li hece ölçüsü); "Sıradağlar gibi/ duranlarındır" (6+5=11); "Bir tarih boyunca/ onun uğrunda" (6+5=11). 6'lı hece ölçüsü, halk şiirlerinde çok nadir olarak kullanılmıştır.
Kültür ve Sanat
Harun hangi karakter özellikleri taşır?
Hasta La Vista ne anlatıyor?
Habbe taşı ne işe yarıyor?
Harry Potter sihir tarihi ne anlatıyor?
Hardal sarısı hangi renklerden oluşur?
Hakan Peker Karam kimin bestesi?
Hangi ülkelerde yılbaşı kutlaması yapılmaz?
Hollanda'nın neyi meşhur?
Hello Kitty ve Kuromi aynı mı?
Hangi köyler Türk köyü olarak anılır?
Horasan'dan Anadolu'ya kimler göç etti?
Halk takviminde kaç ay var?
Hulki Cevizooğlu neden kovuldu?
Harry Potter ilk kitap ne zaman çıktı?
Hikayesi olan atasözleri nelerdir?
Halayda hangi ayakla başlanır?
Haberin Var mı türküsünün hikayesi nedir?
Halikaranas Balıkçısının torunları kimlerdir?
Haseki Sultan Külliyesi hangi padişah zamanında yapıldı?
Halfeti batık şehir hikayesi nedir?
Hangi ülkelerde kraliçe var?
Hasan Can Konuşanlarda hangi bölüm yasaklandı?
Hindistan'daki Türk devletleri nelerdir?
Harry Potter karakterlerinin özellikleri nelerdir?
Hanendelik yapmak ne demek?
Halk TV İsmail Saymaz'ın yerine kim geldi?
Hatt-ı Hümayun ne demek?
Heidi'nin tam hikayesi ne?
Hande Katipoglu kaç evlilik yaptı?
Güzelliğin on para etmez sözleri kime ait?
Harzemşahlar ve Harezmliler aynı mı?
Hem ayranın dökülmesin hem de yoğurdun ekşimesin kimin sözü?
Hiciv ne anlama gelir?
Güzelliğin On Para Etmez kimin bestesi?
Haliliye'nin eski adı nedir?
Hiciv ve satire nedir?
Hoşçakal Güzin Abla neden bitti?
Halit Ziya Uşaklıgil'in en önemli eseri nedir?
Hazeran ne işe yarar?
HiraiZerdüş aç kolların sar be ni kimin bestesi?