Ömer Hayyam'ın dünya ile ilgili bazı sözleri:
Hayyam kelimesi, Arapça kökenli olup "çadırcı" anlamına gelir. Ayrıca, İranlı ünlü şair Ömer Hayyam ile özdeşleşmiş bir isimdir.
İran'da Hayyam'ın etkisi, özellikle edebiyat ve felsefe alanlarında belirgin olmuştur. Ömer Hayyam, İran ve doğu edebiyatında rubai türünün kurucusu olarak kabul edilir ve rubaileri sonraki şairleri etkilemiştir. Hayyam'ın etkisi şu şekillerde görülür: - Şairler: Hayyam'ın felsefi düşünceleri ve hayata bakışı, Hâfız, Mevlevî, Bâbâ Afzal-ı Kaşânî ve Hakânî gibi şairleri etkilemiştir. - Nedîm: 18. yüzyıl şairi Nedîm, rubailerinde Hayyam'ın tarzını ve bazı temalarını benimsemiştir. - Genel algı: Hayyam, İran'da bir bilim insanı, astronom ve matematikçi olarak da tanınır ve eserleri varoluşçu ve hümanist hareketlerin öncüsü olarak görülür.
Hayyam'a göre hayat, hayatın geçiciliği, ölümün kaçınılmazlığı ve insanın evrendeki yeri üzerine sorgulamalarla doludur. Hayyam'a göre aşk, sadece bir duygu olarak değil, aynı zamanda bir varoluş biçimi olarak ele alınır. Hayyam'ın hayat ve aşk hakkındaki görüşleri, rubailerinde derin bir düşünsel arka planla, sade ve etkili bir dille ifade edilir.
Ömer Hayyam'ın aşk ile ilgili bazı sözleri: "Can o güzel yüzüne vurgun, neyleyim; gönül tatlı diline tutkun, neyleyim; can da gönül de sır incileriyle dolu; ama dile kilit vurmuşsun, neyleyim". "Ayrılığın, özlemin, her şeyin bir hazzı var. Seni anlamak da güzel, seni beklemek kadar". "Bir yürek ki yanmaz, yürek denir mi ona, sevmek haram yüreğinde ateş olmayana". "Sevdiğini mertçe seven kişi, pervane gibi özler ateşi. Sevip de yanmaktan korkanın, masal anlatmaktır bütün işi". "Ey sevginin sırlarından habersiz yaşayanlar, bilin ki tüm varlığın baş kaynağı sevgidir, sevgi".
En iyi Ömer Hayyam rubaisi konusunda kesin bir görüş yoktur. Ancak, bazı popüler rubailer şunlardır: "Ey kör! Bu yer, bu gök, bu yıldızlar boştur boş!". "Var mı dünyada günah işlemeyen söyle: Yaşanır mı hiç günah işlemeden söyle; Bana kötü deyip kötülük edeceksen, Yüce Tanrı, ne farkın kalır benden, söyle?". "Felek ne cömert ne aşağılık insanlara! Han hamam, dolap değirmen, hep onlara. Kendini satmayan adama ekmek yok: Sen gel de yuh çekme böylesi dünyaya!". "Yaşamanın sırlarını bileydin Ölümün sırlarını da çözerdin; Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok: Yarın, akılsız, neyi bileceksin?". Ömer Hayyam'ın felsefî yönü ağır basan rubailerinde, insanın yokluktan gelip yokluğa gittiği ve bu sebeple içinde bulunulan anın iyi değerlendirilmesi gerektiği düşüncesi hâkimdir.
Ömer Hayyam'ın şiir anlayışı, rubai türü üzerine kuruludur ve bu türün kurucusudur. Hayyam, şiirlerinde dünya, varoluş, Allah, devlet ve toplumsal örgütlenme biçimleri gibi konuları işlemiştir. Eğlence, şarap, aşk gibi temalar nedeniyle Hayyam, haksız ithamlara da uğramıştır. Hayyam'a atfedilen rubailerin sayısı binleri bulmaktadır.
Ömer Hayyam'ın rubailerinde genellikle hayatın geçiciliği, ölümün kaçınılmazlığı, insanın evrendeki yeri gibi konular işlenir. Hayyam, bu şiirlerinde derin bir mistik anlayış sergiler, ancak bu anlayış geleneksel İslami mistisizmden farklıdır. Rubailerde sıkça geçen şarap, dünya zevkleri ve aşk temaları, dönemin dini çevrelerinde eleştirilmiş olsa da, aslında Hayyam'ın hayatın geçiciliği ve insanın bu dünyadaki yerini anlama çabasını simgeler. Hayyam, rubailerinde ayrıca dünya nimetlerine ve yaşamın güzelliklerine vurgu yapar. Hayyam'ın dini görüşleri de rubailerinde işlenir; Tanrı’nın varlığına ilişkin kesin bir yargıya varmaktan kaçınır ve insanın Tanrı’nın varlığını tam anlamıyla kavrayamayacağını savunur.
Kültür ve Sanat
Hayyam dünya için ne demiş?
Hamlet ilk bölüm ne anlatıyor?
Hangi ülkenin bayrağı ve anlamı?
Haseki ve Kanuni Sultan Süleyman'ın eşi Hürrem Sultan aynı kişi mi?
Hadise ve Mehmet Dinçerler kaç yıl evli kaldı?
Hollanda ve Amsterdam aynı ülke mi?
Hamlet neden Ophelia ile evlenmedi?
Hikayeden adamlarda kimler var?
Hayvan boyamaları hangi kağıtla yapılır?
Hande ataizi özel hayatlar sahnesinde neden ayrıldı?
Hicaz makamında hangi şarkılar var?
Hala Madrid y nada mas ne zaman çıktı?
Hikayenin özellikleri nelerdir?
Hayyam hangi rubaide aşkı anlatıyor?
Halit Ergenç'in eski eşi kim?
Hercai şarkısı kime ait?
Hatırla Sevgilim hangi makamda?
Gırnatı neden Alhamra olarak bilinir?
Hafsanur Sancaktutan'ın eski sevgilisi kim?
Harry Potter serisi 4. kitap hangisi?
Hindistan bayrağı neyi temsil eder?
Hikayenin giriş bölümünde ne yazılır?
Hikaye anlatma sanatı kitabı ne anlatıyor?
HTMS O90 konusu nedir?
Hora oyunu nasıl oynanır?
Hafif müzik türleri nelerdir?
Hasretinden Yandı Gönlüm'ü kim yazdı?
Horoz Denizli'nin neyi meşhur?
Harname kimin eseridir?
Hande Yener'in gençliği kim?
Horonun amacı nedir?
Haybeden gerçüstü aşk ne anlatıyor?
Haritada kaybolarak kaç kitap serisi?
Harzem Şahlar hangi Türk devleti?
Havana neyi ile meşhur?
Halk edebiyatında aruzla yazılan şiirlere ne denir?
Hacivat Karagöz dekoru nasıl yapılır?
Gür ve güçlü ses ne demek?
Hitit Güneş Heykeli hangi müzede?
Harput Kalesi'nde ne bulundu?