Harput Kalesi'nde yapılan kazı çalışmalarında çeşitli yapılar ve eserler bulunmuştur:
Kazılarda ayrıca, MÖ. yüzyıla tarihlenen bir taş mühür ve Roma İmparatorluk Çağı'na ait bir tunç sikke de ele geçirilmiştir
Bulunan tüm bu yapılar ve eserler, Elazığ Arkeoloji ve Etnografya Müzesi'nde sergilenmektedir
Harput'ta tarih boyunca çeşitli medeniyetler ve topluluklar yaşamıştır. Bunlar arasında: 1. Urartular: Harput, MÖ 9. yüzyıldan itibaren Urartuların hakimiyeti altına girmiştir. 2. Romalılar ve Bizanslılar: Roma döneminde bir sınır kalesi olan Harput, Bizans döneminde de önemli bir yerleşim yeri olmuştur. 3. Selçuklular ve Artuklular: 1071 Malazgirt Zaferi'nden sonra Türkler tarafından alınan Harput, Selçuklu ve Artuklu beylikleri tarafından yönetilmiştir. 4. Osmanlı Dönemi: 1516 yılında Osmanlı hakimiyetine giren Harput, Diyarbakır Beylerbeyliği'ne bağlı bir sancak olarak kalmıştır. 5. Ermeniler: Osmanlı döneminde Harput ve çevresinde Ermeniler de yaşamış ve şehrin mimarisine katkıda bulunmuşlardır.
Harput Kalesi'nin hikayesine dair bazı efsaneler şunlardır: Sütle Karılan Harç Efsanesi. Dehlizlerdeki Kız Efsanesi. Harput Kalesi, MÖ 8. yüzyılda Urartular tarafından inşa edilmiştir.
Harput'un meşhur olan bazı özellikleri şunlardır: Tarihi yapılar: Harput, tarihi kaleleri, camileri, türbeleri, kiliseleri ve diğer tarihi kalıntılarıyla ünlüdür. Mutfak kültürü: Elazığ'a özgü birçok yemek ve tatlı, Harput mutfağına aittir. El sanatları: Yöreye ait iğne oyaları, yerel halılar, kilimler, bakır ve yemeniler gibi el sanatları ürünleri de meşhurdur. Folklor: Harput, zengin bir folklor çeşitliliğine sahiptir.
Harput Kalesi'nde 2025 yılı itibarıyla 11 sezon kazı çalışması yapılmıştır.
Harput Kalesi'nin "Süt Kalesi" olarak bilinmesinin sebebi, inşası sırasında yaşanan su kıtlığı nedeniyle harcın su yerine sütle karıştırılmış olmasıdır. Çeşitli tarihi kaynaklarda yer alan rivayetlere göre, hayvancılığın yaygın olduğu dönemde sütün bol bulunması sebebiyle zamanın hükümdarı, kalenin harcına su yerine süt katılmasını emretmiş. Ayrıca, kalenin beyaz renkli taş yapısının da bu efsaneyi desteklediği düşünülmektedir.
Harput Kalesi'nde gizli geçitlerin varlığı, kalenin savunma ve güvenlik amaçlı inşa edilmesinden kaynaklanmaktadır.
Harput'un terk edilmesinin birkaç nedeni vardır: Gelişmeye elverişli olmaması. Kış mevsiminde ulaşım güçlüğü. Halk arasında telaffuzu zor bir kelime olması.
Kültür ve Sanat
Hacivat Karagöz dekoru nasıl yapılır?
Gür ve güçlü ses ne demek?
Hitit Güneş Heykeli hangi müzede?
Harput Kalesi'nde ne bulundu?
Haber Gelmiyor Yardan kimin bestesi?
Hudutlu Sevda Halil İbrahim nereli?
HababAm Sınıfı neden bu kadar sevildi?
Hangi Osmanlı imparatoru 2 kez tahta çıktı?
Hakan Sabancı hangi Sabancı'nın torunu?
Hamlet neyi anlatıyor özet?