Hukukta kanun yararına temyiz nedir?

Hukukta kanun yararına temyiz nedir?

Hukukta kanun yararına temyiz , kesinleşmiş mahkeme kararları yönünden başvurulan olağanüstü bir kanun yoludur

Amaçları :

• İstinaf veya temyiz incelemesinden geçmemiş olan kararların hukuka aykırılığının saptanması
• Kararın yanlış olduğunun ve yasanın kesin hükümde belirtildiği biçimde uygulanamayacağının duyurulması
• Mahkemelerin uyarılması ve hukuk düzeninin korunması

Kapsamı :

• Maddi ve yargılama hukukuna ilişkin hukuka aykırılıklar
• Kararın verildiği anda mevcut olan aykırılıklar (hükümden sonra ortaya çıkan durumlar için işletilemez)

Başvurma yetkisi :

• Adalet Bakanlığı veya Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı

Sonuç :

• Bozma kararı, kararın hukuki sonuçlarını ortadan kaldırmaz; sadece hukuka aykırılığın duyurulmasını sağlar
• Bozma kararı Resmi Gazete’de yayımlanır

Kanun yararına temyizde infazın durdurulması nasıl yapılır?

Kanun yararına temyizde infazın durdurulması, kesinleşmiş hükmün infazını kendiliğinden durdurmaz. İnfazın durdurulması talebi, hem kanun yararına bozma istemini inceleyen Yargıtay ceza dairesinden hem de dosyanın gönderildiği yerel mahkemeden istenebilir. Ayrıca, kanun yararına bozma başvurusu devam ederken ve henüz karar verilmemişken, ilk derece mahkemesince infazın durdurulması mümkündür.

Temyiz mahkemesi hangi davalara bakar?

Temyiz mahkemesi, yani Yargıtay, aşağıdaki davalara bakar: İlk derece mahkemelerinden gelen kararlar. Bölge adliye mahkemelerinin kararları. Hakem kararlarının iptali talepleri. Temyiz edilemeyecek davalar arasında ise şu kararlar yer alır: 5 yıl veya daha az hapis cezaları ve adli para cezalarına ilişkin kararlar; Soybağına ilişkin davalar hariç nüfus kayıtlarının düzeltilmesine dair kararlar; Geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararlar. Temyiz incelemesi, kararın hukuki yönünü denetler; delil değerlendirmesi veya vakıa incelemesi yapılmaz.

Temyiz ve istinaf kesinlik sınırı hangi tarihe göre belirlenir?

Temyiz ve istinaf kesinlik sınırı, farklı tarihlere göre belirlenir: İstinaf kesinlik sınırı, ilk derece mahkemesinin karar tarihine göre belirlenir. Temyiz kesinlik sınırı, istinaf mahkemesi (bölge adliye mahkemesi) kararının tarihine göre belirlenir. Anayasa Mahkemesi'nin 2024 yılında aldığı bir kararla, bu sınırların belirlenmesinde davanın açıldığı tarih esas alınmaya başlanmıştır.

HMK kanun yararına temyiz süresi ne zaman başlar?

HMK'ya göre kanun yararına temyiz süresi, kararın kesinleşmesi ile başlar. Yüze karşı (tefhimen) verilen kararlar için temyiz süresi, kararın duruşmada açıklandığı gün başlar. Gıyapta verilen kararlar için ise süre, gerekçeli kararın tebliğ edildiği tarihte başlar. Kanun yararına temyiz, olağanüstü bir kanun yolu olduğu için belirli bir süreye bağlı değildir; ilgili taraflar, herhangi bir süreye bağlı olmadan başvuru yapabilir.

Kanun yararına temyiz dilekçesi ile kanun yararına bozma aynı şey mi?

Hayır, kanun yararına temyiz dilekçesi ile kanun yararına bozma aynı şey değildir. Kanun yararına bozma, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 309. ve 310. maddelerinde düzenlenen, hakim veya mahkeme tarafından verilen ve istinaf veya temyiz incelemesinden geçmeksizin kesinleşen karar veya hükümlerdeki hukuka aykırılıkların giderilmesini sağlayan olağanüstü bir kanun yoludur. Kanun yararına temyiz ise, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 363. maddesinde düzenlenen ve ilk derece mahkemelerinin kesin olarak verdikleri kararlar ile istinaf incelemesinden geçmeden kesinleşmiş bulunan kararlarına karşı başvurulan bir yöntemdir.

Temyiz için istinaf şart mı?

Evet, temyiz için istinaf şarttır. Temyiz süreci, daha önce verilmiş olan kararların, üst derece mahkemesi olan Yargıtay tarafından hukuki yönden denetlenmesini içerir.

Hangi kararlar temyiz edilemez HMK?

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca aşağıdaki kararlar temyiz edilemez: 1. Miktar veya değeri belirli bir sınırı geçmeyen davalar (2024 yılı için 378.290 TL). 2. Geçici hukuki korumalar hakkında verilen kararlar. 3. Çekişmesiz yargı işlerinde verilen kararlar. 4. Soybağına ilişkin sonuçlar doğuran davalar hariç olmak üzere, nüfus kayıtlarının düzeltilmesine ilişkin kararlar. 5. İlk derece mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarını çözmek için verilen kararlar. 6. Yargı çevresi içindeki ilk derece mahkemesi hakimlerinin davayı görmeye hukuki veya fiilî engellerinin çıkması hâlinde, davanın başka bir mahkemeye nakline ilişkin kararlar.