Hukuk devleti ilkesi , devletin tüm organlarının hukuka bağlı olmasını ve her türlü eylem ve işlemin yargı denetimine açık olmasını ifade eder. Bu ilkeye göre, temel hak ve özgürlükler güvence altına alınmalı, yasalar yargı denetimine tabi olmalı ve yargı bağımsız olmalıdır
Hukuk devletinin temel ilkeleri :
Hukuk devleti ilkesinin ortaya çıkmasının bazı sebepleri: Keyfiliğin önlenmesi. Bireysel hak ve özgürlüklerin korunması. Toplumsal güven ve istikrarın sağlanması. Demokratik yönetimin desteklenmesi. Bu ilkeye ulaşana kadar, mutlakiyetçi devletlerden polis devleti ve hazine teorisi gibi anlayışlar tecrübe edilmiştir.
Hukukun kökeni konusunda farklı görüşler bulunmaktadır: Etik değer yaklaşımı: Hukukun kökenini etik değerlerde arayan akım, tabii hukuk kuramıdır. Sosyal ya da pozitif olgu yaklaşımı: Bu yaklaşıma göre hukuk, sosyal bir olgu olarak halk eğilimlerine bakılarak yaratılır. İrade yaklaşımı: Bu yaklaşıma göre hukuk, ilahi irade veya yönetenlerin iradesi ile oluşur. Hukukun kökeni, aynı zamanda örf ve adet gibi yazılı olmayan geleneksel kurallara da dayanabilir. Hukukun başlangıcı, medeniyetin oluşumuna yakın bir şekilde ortaya çıkmıştır.
Evet, hukukun üstünlüğü anayasacılık ilkesinin bir gereğidir. Anayasacılık, devlet iktidarının sınırlandırılması ve insan haklarının korunması amacıyla anayasanın kullanılmasını öngörür.
Türk hukuk sistemi, Kıta Avrupası (kontinental) hukuk sistemine dahildir. Bu hukuk sisteminin özellikleri arasında, hukuk kurallarının derlenip yazılı metinler halinde bir araya getirilmiş olması, yazılı hukuk kurallarının asıl ve birincil hukuk kaynağı olması, yargı kararlarının yardımcı hukuk kaynağı olması, kamu hukuku-özel hukuk ayrımının geçerli olması ve yargı ayrılığının mevcut olması yer alır.
Türkiye'nin hukuk devleti olup olmadığı konusunda farklı görüşler bulunmaktadır. Evet, Türkiye bir hukuk devletidir görüşünü savunanlar, anayasanın 11. maddesinde yer alan "Anayasa hükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kurallarıdır. Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz." şeklindeki düzenlemeyi ve 138. maddede yer alan "yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu" hükmünü örnek göstermektedir. Hayır, Türkiye bir hukuk devleti değildir görüşünü savunanlar ise yargı bağımsızlığı ve kuvvetler ayrılığı ilkelerinin zedelenmiş olduğunu, mahkeme kararlarının uygulanmadığını ve siyasi etkilerin yargı üzerinde etkili olduğunu belirtmektedir. Bu nedenle, Türkiye'nin hukuk devleti olup olmadığı konusunda kesin bir yargıya varmak için mevcut yasal düzenlemelerin ve uygulamaların detaylı bir şekilde incelenmesi gerekmektedir.
Hukukun politik teorisi, hukukun mevcut ekonomi politik sistemin içine kök salmış ve onunla bütünleşmiş bir yapı olduğunu savunur. Bu teoriye göre: Hukuk, devletin hem ideoloji hem de baskı aygıtı olarak işlevselleşir. Hukuk, egemen güçlerin tek taraflı aracı olmadığı gibi, aynı zamanda geniş kitlelerin iktidar odakları üzerinde baskı kurabilmeleri ve kendi karşı hegemonyalarını inşa edebilmeleri için bir savunma ve mücadele aracı olarak da kullanılabilir. Hukuk, gerçeklerin maskelenmesi ve sahte bilinç yaratılmasında önemli bir rol oynar. Bu teori, hukukun sadece normlar, kurallar ve kavramlar olarak değerlendirildiğinde şeklî bir soyutlamadan başka bir şey olmadığını ve iktidar, ideoloji, toplum, kültür ve tarih gibi etmenlerle birlikte ele alınması gerektiğini vurgular.
Hukukun önemli olmasının bazı nedenleri: Adaleti sağlar. Toplumsal düzeni korur. Hak ve özgürlükleri korur. Toplumsal değişimi yönlendirir. Anlaşmazlıkları çözer. Ekonomik güveni artırır. İnsan haklarını gerçeğe dönüştürür. Toplumsal ilerlemeyi teşvik eder. Dünya barışını destekler.
Hukuk
Hasar dosyası ödeme süresi geçerse ne olur?
Hukuk devleti ilkesi nedir?
Hangi liseden mezun olanlar savcı olabilir?
Hisseli tapuda kaç kişi olduğunu öğrenme?
Hizmet birleştirme için kaç yıl çalışmak gerekir?
Heyet raporundan sonra ne yapılır?
Hotin Antlaşması neden imzalandı?
Hangi ürünler gümrükten geçmez?
Hangi memurluklar kadroya geçti?
Hangi suçlar infaz kanununa tabi?
Hisseli tapu ipotek edilirse ne olur?
Hangi menfaatler rüşvet sayılır?
IQOS Rusya'da yasak mı?
Hmk 279 bilirkişi raporu nedir?
Haklar nasıl korunur?
Haricen tahsil ve cebren tahsil ne demek?
Hangi durumlarda KYK'dan süresiz atılır?
Haksız kazanç örnekleri nelerdir?
Haksız ele geçen kazanç nedir?
Hesap numarası hatalı ne yapmalıyım?
Hangi durumlarda tapu terkini yapılır?
Haksız şartlar için hangi mahkemeye başvurulur?
Hakmar çalışanları kaç saat çalışıyor?
Hangi durumlarda kuvvetli şüphe var sayılır?
HMK duruşma zaptı nedir?
Hususi araç ticari yük taşıyabilir mi?
Hizmetliler memur mu işçi mi?
Hastanelere personel alımı başvurusu nasıl yapılır?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu 2. madde ne diyor?
Hava yolu taşıma belgesi nedir?
Hukuk mezunu olmayan biri hakim olabilir mi?
Harçlar Kanunu 129 ve 131 maddeleri nelerdir?
Hukuk için hangi veritabanı?
Haklarını başkasına devretmek ne anlama gelir?
Hükmün ertelenmesi ve hükmün geri bırakılması arasındaki fark nedir?..
Halk Fırkası'nın kurulması hangi gelişmedir?
Hangi ülkelerde kadınlara zorunlu askerlik var?
Hasanpaşa Vergi Dairesi hangi vergi dairesine bağlıdır?
Haksızlık yapan kişiye ne denir?
HMK tensip tutanağında neler olur?