Haklı fesih ve haksız fesih kavramları, iş sözleşmesinin taraflardan biri tarafından sonlandırılması durumunda ortaya çıkar
Haklı fesih , işçinin veya işverenin, geçerli ve ciddi bir nedene dayanarak iş sözleşmesini derhal sona erdirmesidir. Bu nedenler, İş Kanunu'nun 24 ve. maddelerinde belirtilmiştir
Haksız fesih ise işverenin veya işçinin, iş sözleşmesini geçerli bir sebebe dayanmadan sona erdirmesidir. Bu durumda işçi, işverene karşı tazminat talep edebilir veya işe iade davası açabilir
Haksız fesih tazminatını, iş sözleşmesini haksız yere fesheden taraf öder. İşveren açısından: İşverenin, haklı bir neden olmaksızın iş sözleşmesini feshetmesi durumunda, işçi haksız fesih tazminatı talep edebilir. Ayrıca, kötü niyet tazminatı ve ihbar tazminatı gibi ek tazminatlar da söz konusu olabilir. İşçi açısından: İşçinin, haklı bir neden olmaksızın iş sözleşmesini feshetmesi durumunda, işveren zararının tazminini talep edebilir. Belirli süreli iş sözleşmelerinde, işçi bakiye süre ücretini ödemekle yükümlü olabilir. Haksız fesih tazminatı ile ilgili detaylı bilgi ve danışmanlık için bir avukata başvurulması önerilir.
Haksız fesih halinde yüklenicinin hakları şunlardır: 1. Tazminat Talebi: Yüklenici, sözleşme ihlali nedeniyle uğradığı maddi ve manevi zararları tazmin etme hakkına sahiptir. 2. Sözleşmeden Dönme Hakkı: Yüklenici, mevcut sözleşmeden tamamen dönme hakkına sahip olup, bu durumda sözleşme hükümsüz olur ve taraflar yükümlülüklerinden kurtulur. 3. Cezai Şartın İşletilmesi: Sözleşmede cezai şart hükmü varsa, yüklenici bu cezayı talep edebilir. 4. İfa Talebi: Yüklenici, sözleşmenin feshedilmesine rağmen işin tamamlanmasını veya teslim edilmesini talep edebilir. Ayrıca, 4735 sayılı Kanun'a göre, yüklenici hakkında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilebilir ve kesin teminat ile varsa ek teminatlar gelir kaydedilerek hesap genel hükümlere göre tasfiye edilir.
Haklı fesih halinde ihbar tazminatı ödenmezse, işçi veya işveren dava açabilir. İhbar tazminatı davasının hak düşürücü süresi de 5 yıldır ve bu süre, iş akdinin bitiş tarihinden başlar. İhbar tazminatı, iş sözleşmesini feshetmek isteyen tarafın kanunda belirtilen bildirim sürelerine uymaması durumunda gündeme gelir. İhbar tazminatı ödenmezse olabilecek bazı durumlar: İşçinin dava açma hakkı: İşçi, işverenin ihbar tazminatını ödememesi halinde iş mahkemelerinde dava açabilir. Arabuluculuk zorunluluğu: İş mahkemeleri kanunu gereğince, ihbar tazminatı davası öncesinde arabuluculuk zorunlu hale gelmiştir. Alacağın kesilmesi: İşveren, işçinin alacağından ihbar tazminatını kesebilir.
İşçinin haklı fesih nedenleri İş Kanunu'nun 24. maddesinde belirtilmiştir ve şu başlıklar altında toplanır: Sağlık sebepleri: İşin niteliği nedeniyle işçinin sağlığı veya yaşamı için tehlike oluşması. İşçinin veya birlikte çalıştığı başka bir kişinin bulaşıcı veya işle bağdaşmayan bir hastalığa tutulması. Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan haller: İşveren veya diğer çalışanlar tarafından işçinin yanıltılması. İşveren veya aile üyelerine hakaret, cinsel taciz, tehdit. İşverenin, işçinin veya ailesinin kanuna karşı davranışa teşvik edilmesi. Zorlayıcı sebepler: İşçinin tutuklanması veya gözaltına alınması. İş yerinde bir haftadan fazla işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebeplerin ortaya çıkması. İşverenin haklı fesih nedenleri arasında ise işçinin iş güvenliğini tehlikeye düşürmesi, devamsızlık yapması, işvereni zarara uğratması gibi durumlar yer alır. Fesih işlemi, yasal prosedürlere uygun olarak yapılmalı ve işçi, tazminat hakkını yasal süreler içinde talep edebilmelidir.
Haklı fesih ihtar süresi, çalışanın iş yerindeki kıdemine göre hesaplanır: 6 ay veya daha kısa süre çalışanlar: 2 hafta (14 gün). 6 ay ile 1,5 yıl arasında çalışanlar: 4 hafta (28 gün). 1,5 yıl ile 3 yıl arasında çalışanlar: 6 hafta (42 gün). 3 yıldan fazla süre çalışanlar: 8 hafta (56 gün). Bu süreler, iş sözleşmelerinde artırılabilir ancak azaltılamaz. İhbar süresi, fesih bildiriminin yapıldığı gün başlar ve belirtilen süre dolduğunda iş sözleşmesi feshedilmiş sayılır.
Haksız fesih tazminatı, Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 438. maddesinde düzenlenmiştir. Bu maddeye göre, işveren haklı bir sebep olmaksızın hizmet sözleşmesini feshederse, işçi belirli süreli sözleşmelerde sözleşme süresine, belirsiz süreli sözleşmelerde ise fesih bildirim süresine uyulmaması durumunda, bu sürelere uyulmuş olsaydı kazanabileceği miktarı tazminat olarak talep edebilir.
Haksız fesih nedeniyle yasaklamanın ne zaman zamanaşımına uğrayacağı hakkında bilgi bulunamadı. Ancak, haksız işten çıkarma durumunda işçinin hak talep edebilmesi için bazı zamanaşımı ve başvuru süreleri bulunmaktadır: İşe iade davası: Fesih bildiriminin işçiye tebliğinden itibaren 1 ay içinde arabulucuya başvurulmalıdır. Tazminatlar ve işçilik alacakları: Genellikle 5 yıllık zamanaşımına tabidir. İş hukuku süreçlerinin karmaşıklığı nedeniyle, bir avukattan destek alınması önerilir.
Hukuk
Haklı fesih ve haksız fesih nedir?
Hukuk Muhakemeleri Kanunu nedir?
HGS ücreti fatura yerine geçer mi?
Halk tv'de ihbar nasıl yapılır?
Heyet raporuyla işten ayrılan işçi tazminat alabilir mi?
Hapis cezası kesinleştikten sonra ne olur?
Hangi hallerde daha hafif ceza verilir?
Hatay vergi daireleri nereye taşındı?
Hürriyet iş başvurusu nasıl yapılır?
HMK'nın 119 ve 120 maddeleri ile 114 ve 115 maddeleri arasındaki fark nedir..
Harç iadesi ne zaman yapılır?
Hangi ülkeler Türklere dost?
Hususi pasaport talep formu nasıl alınır?
Haksız fiil zamanaşımı ve yetkili mahkeme hangi mahkemedir?
Hazirun listesi örneği nereden alınır?
Hamileler hangi saatlerde çalışabilir?
Hangi hastalıklar tayin sebebi?
Hüseyin Baş neden siyaset yapıyor?
Hakimin hukuku re'sen uygulaması ilkesi hangi hallerde geçerli değildir?
Hangi durumlarda kademe düşürülür?
Hususi tekneyi ticari tekneye çevirme nasıl yapılır?
IQOS neden yasaklandı yerine ne geldi?
Hamile kadın 7.5 saatten fazla çalıştırılabilir mi?
Hapis cezasının paraya çevrilmesi kaç gün sürer?
Hangi parti kaç belediye meclisi üyesi çıkardı?
Hukuki hata ve hukuki nitelendirme arasındaki fark nedir?
Hizmet akdinde hangi haklar var?
Hukuk boşluğu nedir?
Hukukta bağlayıcı olmayan kaynaklar nelerdir?
HMK tanık çağırma zorunluluğu nedir?
Hangi durumlarda çocuk devlet yurduna verilir?
HDP hangi illerde kazandı 2019?
Hayati tehlike geçirecek şekilde yaralama dava zamanaşımı ne zaman başlar?..
Hukukun temel kavramları nelerdir?
Hollanda secim sistemi nasıl?
Hesap cüzdanı fotokopisi yerine ne kullanılır?
Havaalanında GBT kontrolü nasıl yapılır?
Hakkaniyete uygun karar vermek ne demek hukuk?
Hangi renk hapishane kıyafeti yasak?
Hizmetli ile memur arasındaki fark nedir?