Atmosferdeki oksijeni zenginleştiren başlıca canlılar şunlardır :
Ayrıca, bazı bakteriler kemosentez yaparak oksijen üretebilir
Atmosferin bileşiminin değişmesinin bazı nedenleri: İnsan faaliyetleri: Fosil yakıtların yanması, ormansızlaşma ve arazi kullanımındaki değişiklikler atmosferdeki karbondioksit (CO2) ve metan (CH4) gibi gazların artmasına neden olur. Doğal süreçler: Volkanizma ve büyük orman yangınları atmosfere toz ve diğer gazları ekler. Su buharı: Miktarı, zamansal ve alansal olarak değişir. Yükseklik: 80 km'nin üzerinde atmosferik gazlar, molekül ağırlıklarına göre ayrışır. Atmosferin bileşimindeki değişiklikler, insan sağlığına, tarıma ve ekosisteme zarar verebilir.
Oksijensiz ve oksijenli solunum farklı canlı türlerinde görülür: Oksijenli solunum yapan canlılar: - Memeliler: İnsanlar, kediler, köpekler, filler. - Kuşlar: Kartallar, güvercinler, penguenler. - Sürüngenler: Yılanlar, kertenkeleler, kaplumbağalar. - Amfibiler: Kurbağalar, semenderler. - Balıklar: Solungaçları aracılığıyla su içerisindeki oksijeni alırlar. Oksijensiz solunum yapan canlılar: - Bakteriler: Özellikle Clostridium türleri gibi anaerobik bakteriler. - Mayalar: Alkol fermantasyonu gerçekleştiren mayalar. - Protozoa: Oksijensiz ortamda yaşayabilen bazı tek hücreli organizmalar.
Kemosentezi yapan canlılar atmosfere oksijen vermez, kendileri kullanır. Kemosentez sırasında açığa çıkan oksijen, atmosfer için bir oksijen kaynağı değildir; aynı canlıda, kendisi için gerekli olan tepkime süreçlerinde kullanılır.
Atmosferin genel özellikleri: Kompozisyon: Yaklaşık %78'i azot, %21'i oksijen, %0,93 argon, %1 su buharı ve diğer bazı gazların karışımından oluşur. Kalınlık: Yerden itibaren 560 km'ye kadar uzanır. Katmanlar: Sıcaklık, fiziksel ve kimyasal özelliklere göre troposfer, stratosfer, mezosfer, termosfer ve ekzosfer olarak beş ana katmana ayrılır. Faydaları: Güneş'ten gelen zararlı ultraviyole ışınları emer, göktaşlarının parçalanmasını sağlar, gece-gündüz sıcaklık farkını azaltır ve ses iletimi ile yanmayı mümkün kılar. Yoğunluk: Ekvator'da daha kalın, kutuplarda daha incedir. Basınç: Yerçekimi etkisiyle oluşan hava basıncı, atmosfer içindeki maddeler üzerinde baskı uygular.
Geceleri oksijen üreten bazı bitkiler şunlardır: 1. Aloe Vera: Gece boyunca oksijen salgılar ve sinirleri sakinleştirir. 2. Areka Palmiyesi: Hem formaldehit gibi zararlı kimyasalları filtreler hem de yüksek miktarda oksijen üretir. 3. Paşa Kılıcı (Sansevieria): Gece bile oksijen üretme özelliğiyle bilinir ve havadaki toksinleri temizler. 4. Kurdele Çiçeği (Chlorophytum comosum): Havadaki karbonmonoksit ve formaldehit gibi zararlı maddeleri temizlerken bol miktarda oksijen üretir. 5. Orkide (Dendrobium türleri): CAM fotosentezi yaparak geceleri oksijen üretir.
Atmosferde bulunan gazların bazı olayları şunlardır: Sıcaklık düzenlemeleri: Su buharı, solar enerjiyi ve yerden gelen termal radyasyonu absorbe ederek sıcaklığın ayarlanmasında önemli rol oynar. Hava olayları: Atmosferdeki gazlar, troposferde hava akımları, bulutluluk, nem, yağışlar ve basınç değişikliklerine neden olur. Koruyucu işlevler: Ozon tabakası, güneşten gelen zararlı ultraviyole ışınları emer; atmosfer, göktaşlarının parçalanmasını sağlar. Ses ve ışık iletimi: Atmosfer, ses iletimini ve ışığın yansımasını sağlar. Yanma ve solunum: Atmosfer, canlıların solunumu ve yanma olayları için gerekli gazları içerir.
Oksijenin sürdürülebilirliği, dünya üzerindeki hayatın devamlılığını sağlamak için oksijenin sürekli olarak üretilmesi ve dengeli bir şekilde kullanılması anlamına gelir. Oksijenin sürdürülebilirliği için önemli olan bazı unsurlar: Fotosentez yapan canlıların korunması: Bitkiler ve fitoplanktonlar gibi oksijen üreten canlıların ekosistemlerinin korunması gereklidir. Ormanlık alanların artırılması: Ağaç dikmek ve çevreyi yeşillendirmek, oksijen üretimini artırır. Hava kirliliğinin azaltılması: Hava kirliliği ve karbon salınımının azaltılması, atmosferdeki oksijen miktarını korur.
Doğa ve Hayvanlar
Hangi hayvan 2 yıl kış uykusunda kalır?
Hangi saksı çiçeği en çabuk büyür?
Hayvan sahiplenme başvurusu nasıl yapılır?
Hangi menekşeler evde yetişir?
Hayvan hakları ile ilgili 4 slogan nedir?
Hangi meyve ağaçları aynı anda dikilir?
Hayvanların en komik videoları nerede izlenir?
Hangi canlılar atmosferdeki oksijeni zenginleştirir?
Hayvanların çiftleşmesi neden gizli yapılır?
Hamile inek doğumdan kaç gün önce sütten kesilir?
Hangi bölgelerde büyükbaş hayvancılık yapılır?
Halfeti neden eski halini kaybetti?
Hazar kaplani en son nerede görüldü?
Hamster en fazla kaç yaşında çiftleşir?
Hangi canlılar solunum yaparken oksijen tüketir?
Hangi hayvan kaplanı yener?
Hamile kedi çiftleşmeye çalışırsa ne olur?
Hangi hayvanın gözü en iyi görür?
Hangi inek ırkları ikiz doğurur?
Hangi papağanlar birlikte yaşar?
Heyelan neden tehlikeli bir doğal afettir?
Güvercinlerde halsizlik neden olur?
Hayvanlara ve bitkilere zarar vermenin sonuçları nelerdir?
Hangi ağaç dalları köklenir?
Hangi ağaçlar daha faydalı iğne yapraklılar mı geniş yapraklılar mı?..
Hamster en çok hangi yakın teması sever?
Hangi renk muhabbet kuşları daha uysal?
Güvercinlerin en sevdiği yiyecek nedir?
Heyelan hangi bölgelerde daha çok görülür görsel?
Hayvanın en faydalı yeri neresidir?
Hangi hayvanlar karışık çiftleşir?
Hangi hayvanın boynuzu en uzun?
Hem deri hem solungaç solunumu yapabilen hayvan var mı?
Haziran'da hangi mevsimdeyiz?
Hayvanat bahçesi ne anlama gelir?
Hamsi en büyük nerede olur?
Hayvan hakları ile ilgili kompozisyon örnekleri nelerdir?
Hamsi su altında ne kadar yaşar?
Hamster için en sağlıklı mama nedir?
Hangi köpek balıkları zararsızdır?