Hikaye edici (öyküleyici) metin ile bilgilendirici (öğretici) metin arasındaki temel farklar şunlardır:
Amaç :
Anlatım :
Yapı :
Örnekler :
Makale, belirli bir konuda bilgi vermek, bir düşünceyi savunmak veya bir savı kanıtlamak amacıyla yazılan yazı türüdür. Makalenin özellikleri: Nesnel anlatım: Makalede süslü anlatımdan kaçınılır, sade ve doğrudan bir dil kullanılır. Kanıtlanma: Makalede anlatılan konu kanıtlanmalıdır. Bilimsel veriler: Bilimsel veriler ve istatistiksel bilgiler içerebilir. Bölümler: Genellikle giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Yayın yeri: Gazete, dergi ve akademik yayınlarda yer alır. Makale türleri: Bilimsel makale: Araştırma yöntemleriyle elde edilen bulguların sunulduğu akademik yazılar. Edebi makale: Sanat, dil ve edebiyat konularında yazılan makaleler. Gazete makalesi: Güncel olaylar hakkında yazarın görüşünü savunan yazılar.
Metin türleri, olay, düşünce ve bildirim yazıları olarak üçe ayrılır. Olay yazıları: Masal, fabl, hikaye, roman, destan, anı, günlük. Düşünce yazıları: Makale, deneme, fıkra, eleştiri, nutuk. Bildirim yazıları: Biyografi, otobiyografi, haber, röportaj, reklam, dilekçe, tutanak, ilan-reklam. Masal: Olağanüstü olayların ve karakterlerin yer aldığı, zaman ve yer unsurlarının belirsiz olduğu yazı türüdür. Hikaye (öykü): Yaşanmış veya yaşanması olası olayların, yer ve zamana bağlı olarak anlatıldığı yazı türüdür. Makale: Bilgi vermek veya bir gerçeği savunmak amacıyla yazılan yazı türüdür. Deneme: Yazarın herhangi bir konu üzerindeki düşüncelerini kesin kurallara varmadan anlattığı yazı türüdür. Fıkra: Yazarın kişisel anlayış, görüş ve düşüncelerini kanıtlama gereği duymadan anlattığı yazı türüdür.
Bilgilendirici metin örnekleri arasında şunlar sayılabilir: Bilimsel yazılar. Makaleler. Tarihi yazılar. Denemeler. Eleştiri yazıları. Haberler. Günlük yazıları. Bilgilendirici metinlere ayrıca şu örnekler de verilebilir: Kalem hakkında bilgilendirici metin örneği." Begonya çiçeği hakkında bilgilendirici metin örneği." Güneş hakkında bilgilendirici metin örneği."
Öyküleyici metinlere bazı örnekler şunlardır: Örnek-1: "Dalkavukları Büyük İskender’i: Tanrı’nın oğlu olduğuna inandırmışlar. İskender bir savaşta yaralanmış. Yarasından kan aktığını görünce çağırmış dalkavuklarını: ‘Bu ne?’ demiş. ‘Mis gibi insan kanı değil mi?’". Örnek-2: "Kartaca-Roma Savaşı’nın sonunda Roma ordusu galip gelir. Roma komutanı büyük bir törenle Kartaca’ya girer. Tam bu sırada bir kadın: ‘Komutanı görmek istiyorum!’ diye bağırır". Örnek-3: "M.Ö. V. yüzyıl ressamlarından Zeuxis, elinde üzüm tutan bir çocuğun resmini yapmış. Üzümler öylesine gerçeğe benzemiş ki kuşlar gelip yemeğe kalkmışlar". Örnek-4: "Türkiye’ye gelen sanatçımız, soluğu Kapalıçarşı’da alır. Buradaki esnafla haşır neşir olur. Türkçeyi epey ilerletir. Amacı, Kapalıçarşı’nın yağlıboya resimlerini yapmaktır. Amacına ulaşır". Örnek-5: "Yatağın altında yeşil, tahtadan bir sandık duruyordu. Onu açtım. Az daha sevincimden haykıracaktım. Hemen kaptım. Tosun’un yanına koştum. Karnına sürtmek istedim. Rahat durmuyordu. Galiba acıtıyor, dedim". Öyküleyici metinlerde genellikle -di'li geçmiş zaman ya da şimdiki zaman kullanılır.
Metin çalışmaları, edebi bir eserin yazanın kaleminden okuyucuya ulaşıncaya kadarki tüm çalışma aşamalarını kapsar. Bu aşamalar şunlardır: Metin tespiti. Metin tenkidi (eleştirisi). Metin tamiri. Metin teşkili (kurulması). Metin neşri (yayımlanması). Metin kurulup neşredildikten sonra ise eserin anlaşılması, değerlendirilmesi ve tanıtılması için metin şerhi ve metin tahlili yapılır. Metin tahlili, edebi metinlerin edebiyat tarihi içindeki yerlerini, geçmiş dönem edebiyatının tanıtımını, kültür zenginliğini ve değer yargılarını ortaya koymayı amaçlar.
Hikaye türleri, bilgilendirici olabilir. Bilgilendirici metinler, bir konu hakkında bilgi vermek amacıyla yazılan metinlerdir. Bu nedenle, bazı hikaye türleri aynı zamanda bilgilendirici olarak kabul edilebilir.
Edebi metin türleri şu şekilde sınıflandırılabilir: Olay yazıları: Masal, hikâye, fabl, roman, destan, anı, günlük. Düşünce yazıları: Deneme, makale, eleştiri, fıkra, söyleşi. Bildirme yazıları: Biyografi, otobiyografi, haber, röportaj, reklam, dilekçe. Ayrıca, edebi metinler "anlatma", "gösterme" ve "coşku ile dile getirme" yöntemlerine göre de sınıflandırılabilir.
Blog
Hikaye edici ve bilgilendirici metin arasındaki fark nedir?
Hollanda kış saati uygulamasına geçiyor mu?
Hint-Avrupa'nın en büyük kolu nedir?
Kasım ayının en güçlü burcu hangisi?
Kanser rüyası neden görülür?
Irgat ve işçi aynı şey mi?
Hong Kong halkı neden İngilizceyi iyi konuşur?
Kahramanmaraş'ın eski plakası neden 44?
Hijab ve tesettür aynı şey mi?
K harfi ile 5 harfli kelime nedir?
Katıklı ne demek TDK?
Kav çakmak ve kibrit aynı mı?
Hizip ne anlama gelir?
Hilal emoji ne anlama gelir?
Kavuşmak ve kavuştay aynı mı?
Kadın tanrının adı nedir?
Hosteslikte İngilizce sınavı nasıl oluyor?
Hoşça kalın nasıl söylenir?
Hmm ne anlama gelir?
Jel ve roller kalem farkı nedir?
Irgat kime denir?
Hoşgeldin ve hoşbulduk nasıl yazılır?
Kaderle ilgili deyimler nelerdir?
Jüpiter 1202 ne anlatıyor?
I wanna Be Yours hangi dilde?
I ile biten 5 harfli kelime nedir?
Karı ve görümce aynı şey mi?
Karşın yerine ne kullanılır?
Kapaklı kap ne demek?
Kahve falı sözlüğü nedir?
Impostor ne anlama gelir?
Katsayısı ayrı mı bitişik mi?
Kahve falı 5 yol çıkması ne demek?
Japonca için hangi kaynaklar?
Karargâh ve karargah aynı mı?
Kalça İngilizcesi ne?
Kahve falında geyik boynuzu görmek ne demek?
Instark hangi sigaraya benziyor?
Hobi bahçesi için hangi sera daha iyi?
Kalın ve ince ünlü uyumu nasıl bulunur?