Büyük ünlü uyumu , Türkçe bir kelimenin ilk hecesindeki ünlü harf kalın ise (a, ı, o, u) diğer hecelerdeki ünlülerin de kalın, ince ise (e, i, ö, ü) diğer hecelerdeki ünlülerin de ince olması gerektiğini belirten bir kuraldır
Örnekler :
Uyumsuz kelimeler :
Uyumsuz ekler :
Uyumsuz kelimelerdeki ekler :
Tek heceli ve birleşik kelimelerde büyük ünlü uyumu aranmaz
Büyük ünlü uyumunu bulmak için, bir kelimenin hecelerindeki ünlülerin kalınlık-incelik durumuna bakılır. Örnekler: Büyük ünlü uyumuna uyan kelimeler: adım, ağız, ayak, burun, dalga, kırlangıç; beşik, bilezik, gelincik, gözlük, üzengi, vergi, yüzük. Büyük ünlü uyumuna uymayan kelimeler: anne, dahi, elma, hangi, hani, inanmak, kardeş, şişman. Büyük ünlü uyumu kuralları: Bir kelimenin birinci hecesinde kalın bir ünlü (a, ı, o, u) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de kalın olur. Bir kelimenin birinci hecesinde ince bir ünlü (e, i, ö, ü) bulunuyorsa diğer hecelerdeki ünlüler de ince olur.
A harfi, Türkçede hem kalın hem de ince olarak telaffuz edilebilir. Kalın A: Dil doğal duruşundan geriye doğru biraz yükselir, dudaklar hareketsiz, yanaklar gevşek ve çeneler açık kalır. İnce A: Tam olmamakla birlikte dil ucuna yakın bir noktadan çıkar ve dil ucu diş etlerine doğru uzar. Ayrıca, "a" harfi çıkış yeri ve dilin durumuna göre kalın ünlüler arasında yer alırken, söylenişi sırasında ağzın aldığı biçim daha yuvarlak olduğu için de kalın sesli harfler arasında sayılır.
Hayır, kalın ünlüler ve düz ünlüler aynı değildir. Kalın ünlüler, dilin geriye doğru çekildiği ünlülerdir ve a, ı, o, u harflerini içerir. Dolayısıyla, kalın ünlüler arasında düz ünlüler bulunurken, düz ünlüler arasında kalın ünlüler bulunmaz.
Türkçede dört tane ince ünlü vardır: e, i, ö, ü.
Dar ünlüler, Türkçede "ı", "i", "u" ve "ü" harfleridir. Örnekler: kul; gül; kış; ilim; umut.
Küçük ünlü uyumunu bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. İlk heceye bakılır. 2. Sonraki hecelere bakılır. Örnekler: Küçük ünlü uyumuna uyan kelimeler: "anlaşmalı", "bilek", "çilek", "ısırmak", "kayıkçı", "seslenmek", "yumurta". Küçük ünlü uyumuna uymayan kelimeler: "çamur", "kavuşmak", "yağmur". Küçük ünlü uyumu, yabancı dillerden gelen kelimelerde aranmaz: "daktilo", "doktor", "müzik".
Düz ünlüler şunlardır: a; e; ı; i.
Blog
Kahve falı 5 yol çıkması ne demek?
Japonca için hangi kaynaklar?
Karargâh ve karargah aynı mı?
Kalça İngilizcesi ne?
Kahve falında geyik boynuzu görmek ne demek?
Instark hangi sigaraya benziyor?
Hobi bahçesi için hangi sera daha iyi?
Kalın ve ince ünlü uyumu nasıl bulunur?
Hi, nasıl kullanılır?
Kahvaltı hazırlıyorum ingilizce nasıl söylenir?
In hangi durumlarda kullanılır örnek cümleler?
Kalıp sözler ve kalıplaşmış ifadeler aynı şey mi?
Kat numarası nasıl yazılır?
I'm Not ne zaman kullanılır?
Jargonlar neden kullanılır?
Kategori ve alt kategori nedir?
Kalpli balon ne anlama gelir?
Hug Me hangi dilde?
Kanka ne anlama gelir?
Kaval kelimesinin kökeni nedir?
Horasan erenleri kimlerdir ve nerelidirler?
Hormet etmek nereden gelir?
Kasatura hangi dilde?
Kanaat ile ilgili atasözleri nelerdir?
Hırbo ne demek?
Kabiliyet ve kapasite eş anlamlı mıdır?
Hong Kong hangi yazı sistemini kullanıyor?
Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası Ankara şubesi nerede?
Jüpiter hangi burçta 12 yıl kalır?
Kahve falı lale çiçeği ne zaman çıkar?
Hitap etmek ne demek TDK?
Hikmet adalet inayet ve merhamet nedir?
Karun neden öldü?
Kafa kağıdı neden nüfus cüzdanı yerine kullanılırdı?
Kahve falında çizme neyi temsil eder?
Hilim ne anlama gelir?
Islahat ve reform aynı şey mi?
Karadağca hangi dile benziyor?
Ing ve s takısı aynı anda kullanılır mı?
Hodri meydan ne anlama gelir?