Ömer Hayyam'ın aşk temalı bazı rubaileri:
Gece, gül bahçesinde ararken seni,Gülden gelen kokun sarhoş etti beni;Seni anlatmaya başlayınca güleBaktım kuşlar da dinliyor hikayemi
Aşkın ateşi içimde yanar, her an her yerde seni ararım
Leylâ isteyen kişi Mecnun olmalı;Kendinden de, dünyasından da geçmeli.Sevenlerin sofrasına çağrılıncaBen körüm, ben dilsizim demeli
Benim halimden haber sorarsan,Bir çift sözüm var sana, yürekten:Sevginle gireceğim toprağa,Sevginle çıkacağım topraktan
Rubai, Arapça kökenli bir kelime olup "dört, dörtlük" anlamına gelir. Edebiyatta ise rubai, dört dizeden oluşan tek bentli bir nazım biçimidir ve Türk edebiyatına İran edebiyatından geçmiştir. Rubainin bazı özellikleri: Kafiye düzeni: Genellikle "aaxa" şeklindedir, ancak "aaaa" gibi farklı kafiyelenme biçimleri de vardır. Vezin: Ahreb ve ahrem adları verilen vezinlerle yazılır. Mahlas: Rubailerde genellikle mahlas yer almaz. İçerik: İlk iki dize, asıl verilmek istenen fikre okuyucuyu hazırlar; asıl fikir ve tema üçüncü veya dördüncü dizede verilir.
Aşk rubaileri birçok şaire aittir. İşte bazı örnekler: Ömer Hayyam. Mevlana Celaleddin Rumi. Azmizade Haletî. Yahya Kemal Beyatlı. Arif Nihat Asya. Muhsin İlyas Subaşı.
Ömer Hayyam, çeşitli türlerde kitaplar yazmıştır: Matematik ve fen bilimleri ile ilgili eserler: Cebir ve Geometri Üzerine, Fiziksel Bilimler Alanında Bir Özet, Varlıkla İlgili Bilgi Özeti, Oluş ve Görüşler, Bilgelikler Ölçüsü, Akıllar Bahçesi. Felsefe ile ilgili eserler: Tercume-i Hutbetu’l-Ğerrâ-yi İbn Sinâ (İbn Sina’nın Hutbetu’l-Garrâ Adlı Eserinin Çevirisi), Cebir ve Mukabele Problemlerinin Çözümleri Hakkında Kitap. Edebiyat: Farsça rubailer, Rubaiyat-i Hayyam, Hayyam'ın Rubaileri, Ömer Hayyam ve Rubaileri, Dörtlükler. Ayrıca, Celali Takvimi'nin geliştirilmesine dair çalışmaları da bulunmaktadır.
En iyi Ömer Hayyam rubaisi konusunda kesin bir görüş yoktur. Ancak, bazı popüler rubailer şunlardır: "Ey kör! Bu yer, bu gök, bu yıldızlar boştur boş!". "Var mı dünyada günah işlemeyen söyle: Yaşanır mı hiç günah işlemeden söyle; Bana kötü deyip kötülük edeceksen, Yüce Tanrı, ne farkın kalır benden, söyle?". "Felek ne cömert ne aşağılık insanlara! Han hamam, dolap değirmen, hep onlara. Kendini satmayan adama ekmek yok: Sen gel de yuh çekme böylesi dünyaya!". "Yaşamanın sırlarını bileydin Ölümün sırlarını da çözerdin; Bugün aklın var, bir şey bildiğin yok: Yarın, akılsız, neyi bileceksin?". Ömer Hayyam'ın felsefî yönü ağır basan rubailerinde, insanın yokluktan gelip yokluğa gittiği ve bu sebeple içinde bulunulan anın iyi değerlendirilmesi gerektiği düşüncesi hâkimdir.
Ömer Hayyam'ın şiir anlayışı, rubai türü üzerine kuruludur ve bu türün kurucusudur. Hayyam, şiirlerinde dünya, varoluş, Allah, devlet ve toplumsal örgütlenme biçimleri gibi konuları işlemiştir. Eğlence, şarap, aşk gibi temalar nedeniyle Hayyam, haksız ithamlara da uğramıştır. Hayyam'a atfedilen rubailerin sayısı binleri bulmaktadır.
Ömer Hayyam'ın rubailerinde genellikle hayatın geçiciliği, ölümün kaçınılmazlığı, insanın evrendeki yeri gibi konular işlenir. Hayyam, bu şiirlerinde derin bir mistik anlayış sergiler, ancak bu anlayış geleneksel İslami mistisizmden farklıdır. Rubailerde sıkça geçen şarap, dünya zevkleri ve aşk temaları, dönemin dini çevrelerinde eleştirilmiş olsa da, aslında Hayyam'ın hayatın geçiciliği ve insanın bu dünyadaki yerini anlama çabasını simgeler. Hayyam, rubailerinde ayrıca dünya nimetlerine ve yaşamın güzelliklerine vurgu yapar. Hayyam'ın dini görüşleri de rubailerinde işlenir; Tanrı’nın varlığına ilişkin kesin bir yargıya varmaktan kaçınır ve insanın Tanrı’nın varlığını tam anlamıyla kavrayamayacağını savunur.
Ömer Hayyam'ın aşk ile ilgili bazı sözleri: "Can o güzel yüzüne vurgun, neyleyim; gönül tatlı diline tutkun, neyleyim; can da gönül de sır incileriyle dolu; ama dile kilit vurmuşsun, neyleyim". "Ayrılığın, özlemin, her şeyin bir hazzı var. Seni anlamak da güzel, seni beklemek kadar". "Bir yürek ki yanmaz, yürek denir mi ona, sevmek haram yüreğinde ateş olmayana". "Sevdiğini mertçe seven kişi, pervane gibi özler ateşi. Sevip de yanmaktan korkanın, masal anlatmaktır bütün işi". "Ey sevginin sırlarından habersiz yaşayanlar, bilin ki tüm varlığın baş kaynağı sevgidir, sevgi".
Kültür ve Sanat
Hicaz makamının özellikleri nelerdir?
Harry Potter'ın gerçek müzesi nerede?
Hamam hikayesi ne anlatmak istiyor?
Hangi akor hangi akora gider?
Hikaye ve öykü aynı şey mi?
Hilat ne demek?
Herkes saz çalabilir mi?
Hababam sınıfı baskında hangi okulda çekildi?
Hababâm Sınıfı'nda Semra Hoca neden ayrıldı?
Hangi mermer daha iyi şömine yapar?
Harley Quin Joker'in neyi oluyor?
Hatasiz kul olmaz kimin bestesi?
Hatasız kul olmaz hatalarımla sev beni sözü kime ait?
Hisarın tarihi önemi nedir?
Harput'ta hangi tarihi yapılar var?
Hayyam'ın aşk rubaileri nelerdir?
Halk şiiri ve divan şiiri arasındaki farklar nelerdir?
Henrik İbsenin neden önemli?
Hardcore müzik ne demek?
Hiyeroglif nedir ve neden önemlidir?
Hannah Arendt seçme eserler kaç cilt?
Hangi çizgi filmleri Türkçe izleyebilirim?
Hasretinle Yandı Gönlüm'de neden gözyaşı var?
Halk edebiyatı türleri nelerdir?
Helsinki'nin neyi meşhur?
Hava kuvvetlerinde hangi logo kullanılır?
Hint salonlarında ne yapılır?
Hekimoğlu türküsünde geçen aynalı martin ne demek?
Hozan beşir elfida hangi albümde?
Hicaz makamı neden önemli?
Harmandalı neden 9/8'lik?
Haberin var mı şiiri kime ait?
Hakuna matata ne anlatıyor?
Halı ve kilim dokumanın önemi nedir?
Hamamın soğukluk ve sıcaklık bölümleri arasındaki fark nedir?
Hulk neyi temsil eder?
Habanera ne anlama gelir?
Güzelleştiğim o yaz ne anlatıyor?
Hamiyet ve vatanseverlik aynı şey mi?
Hangi müzik türü daha anlaşılır?