Halk şiirinde telmih , bir anlatımda doğrudan söylenmeden, bir olay, kişi, atasözü ya da başka bir unsura üstü kapalı şekilde işaret edilmesi, anımsatılması anlamına gelir
Telmih sanatında amaç, ifadeyi zenginleştirmek, derinlik katmak ve dinleyici ya da okuyucunun zihninde çağrışımlar uyandırmaktır
Halk şiirinde telmih genellikle atasözleri, destanlar ya da halk hikâyelerine yapılır. Örneğin, “Keloğlan’ın saflığına kapıldı” demek, birinin saf ama kurnaz bir tavrına işaret eder
Telmih, Türk edebiyatında özellikle Divan şiirinde sıkça kullanılır; mitolojik, dini veya tarihi olaylara göndermeler yaygındır. Ancak modern şiir, roman ve hatta reklamlarda da telmih kullanılabilir
Telmihin başarılı olması için okuyucunun dolaylı anlatıma konu olan düşünceyi kolayca anlayabilmesi gerekir
Telmih (hatırlatma) sanatına örnek olabilecek bazı şiirler: M. Âkif Ersoy'un bir şiiri: > Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhid’i Bedr’in aslanları ancak bu kadar şanlı idi. Şair, bu dizelerde Çanakkale şehitlerini Bedir Savaşı'ndaki Hz. Muhammed'in askerlerine benzetmiştir. Yunus Emre'nin bir şiiri: > Gökyüzünde Îsâ ile Tûr dağında Mûsâ ile Elindeki âsâ ile Çağırayım Mevlâm seni. Bu şiirde, Hz. Îsâ'nın göğe çıkışı, Hz. Mûsâ'nın Tûr-ı Sinâ'da Allah ile konuşması ve Hz. Mûsâ'nın asasının mucizeleri telmih edilmiştir. Faruk Nafiz Çamlıbel'in "Çoban Çeşmesi" şiiri: > Gönlünü Şirin'in aşkı sarınca Yol almış hayatın ufuklarınca O hızla dağları Ferhat yarınca Başlamış akmaya çoban çeşmesi. Şiirde, Leyla ile Mecnun, Aslı ile Kerem ve Ferhat ile Şirin gibi önemli aşk hikayelerine telmih yapılmıştır.
Halk şiiri örnekleri arasında aşağıdaki eserler yer almaktadır: 1. "Kara Toprak" ve "Uzun İnce Bir Yoldayım" - Âşık Veysel Şatıroğlu. 2. "Mihriban" - Abdurrahim Karakoç. 3. "İşte Gidiyorum Çeşm-i Siyahım" ve "Dom Dom Kurşunu" - Âşık Mahzuni Şerif. 4. "Cumhuriyet Destanı" ve "Öğretmen" - Âşık Murat Çobanoğlu. 5. "Ben Bir Şeyda Bülbül" - Âşık Şeref Taşlıova. 6. "Ahu Gözlüm" - Âşık Feymani. 7. "Kesik Çayır", "Gönül Dağı" ve "Neredesin Sen" - Neşet Ertaş. Ayrıca, mani, türkü, semai, varsağı ve destan gibi halk şiiri nazım biçimlerine de örnekler verilebilir.
Halk edebiyatı şiiri, Türklerin İslamiyet’i kabul etmelerinden önceki sözlü geleneğin devamı niteliğinde olan ve halkın duygularını, düşüncelerini ve yaşam tarzını en yalın haliyle anlatan bir edebi türdür. Halk şiiri türünün bazı özellikleri: Dil: Genellikle halkın günlük konuşma diliyle oluşturulur, Arapça ve Farsça kelimeler yerine Türkçe kökenli sözcükler ve deyimler tercih edilir. Nazım biçimleri: Mani, koşma, türkü, semai gibi nazım biçimleri kullanılır. Temalar: Aşk, ayrılık, sevgiliye özlem, doğa güzelliği, toplumsal olaylar, ölüm, yiğitlik, din ve tasavvuf gibi temalar işlenir. Ölçü: Şiirler genellikle hece ölçüsüyle söylenir, en çok 7, 8, 11’li kalıplar kullanılır. Söz sanatları: Divan edebiyatındaki kadar olmasa da söz sanatlarına ve kalıplaşmış söyleyişlere yer verilir. Anlatım: Anlatım içten, canlı ve yalındır. Aktarım: Sözlü gelenek içinde, çoğunlukla irticalen oluşturulmuş ve sonraki kuşaklara çoğunlukla sözlü gelenek yoluyla aktarılmıştır.
Halk şiiri ve divan şiiri arasındaki bazı farklar şunlardır: Nazım birimi: Halk şiirinde nazım birimi dörtlük, divan şiirinde ise beyittir. Ölçü: Halk şiirinde ölçü hece ölçüsü, divan şiirinde ise aruz ölçüsüdür. Dil: Halk şiirinde dil, halkın konuştuğu günlük konuşma dilidir; divan şiirinde ise Arapça, Farsça ve Türkçe karışımı olan Osmanlıcadır. Uyak: Halk şiirinde genellikle yarım uyak, divan şiirinde ise tam ve zengin uyak kullanılmıştır. Konu: Divan şiirinde soyut konular, halk şiirinde ise somut konular işlenmiştir. Şairlerin kimliği: Divan şairleri tahsilli, Arapça ve Farsçaya hakim kişilerdir; halk şairleri ise genellikle okuma yazma bilmeyen halktan kişilerdir. Etkileşim: Zamanla karşılıklı etkileşim sonucunda bazı ortak özellikler de ortaya çıkmıştır.
Halk şiiri, önemli birkaç nedenle değer taşır: Halkın Sesi: Halk şiiri, halkın duygularını, düşüncelerini ve yaşam tarzını en yalın haliyle anlatır. Kültürel Miras: Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden önceki sözlü geleneğin devamı niteliğindedir ve Anadolu’nun kültürel mirasını yansıtır. Edebî Çeşitlilik: Anonim halk şiiri, âşık edebiyatı ve dinî-tasavvufî halk şiiri gibi farklı kollarda gelişir. Toplumsal Eleştiri: Mizah ve ironi kullanarak iktidar, otorite ve süregelen yapıya karşı eleştirel bir tutum sergiler. Yeni Edebiyata Etkisi: Halk şiiri, yeni Türk edebiyatı üzerinde etkili olmuş, birçok şair tarafından benimsenmiştir.
Halk şiirinin üç ana türü şunlardır: 1. Anonim halk şiiri. 2. Âşık tarzı halk şiiri. 3. Dinî-tasavvufî halk şiiri.
Halk şiirinde kullanılan nazım biçimleri şunlardır: Mani. Koşma. Semai. Varsağı. Destan. Divan şiirinde kullanılan nazım biçimleri ise şunlardır: Gazel. Kaside. Mesnevi. Kıt’a. Bu bilgilere göre, halk şiirinde beş, divan şiirinde ise dört nazım biçimi bulunmaktadır.
Kültür ve Sanat
Hindistan'da kaç tane kast var?
Hozan Beşir Elfida ne zaman çıktı?
Hitabet nedir ve örnekleri?
Güzel sanatlar ve özgür sanat arasındaki fark nedir?
Hayatı yaşa sözleri kime ait?
Halk TV'nin yeni logosu ne?
Harry Potter Sırlar Odasında hangi büyü kullanılıyor?
Hepimiz Gökyüzü Olmak İstedik 4 ne anlatıyor?
Havd-ı hümayun ne demek?
Hamsin ve zemheri ne demek?
Harput'un eski adı nedir?
Hard rock ve heavy metal aynı mı?
Hindistan'ın sembolü nedir?
Haliç eskiden nereye bağlıydı?
Hoca Dehhanı hangi akıma mensuptur?
Hikaye şiiri Cahit Külebi'nin hangi dönemine aittir?
Halit Kıvanç kaç yıl yaşadı?
Hayvan figürleri nasıl çizilir?
Hangi ünlü oyuncu intihar etti?
Hadise kaç evlilik yaptı ve çocuğu var mı?
Hayal mi daha önemli gerçek mi?
Halk hikayesi nazım birimi nedir?
Her Türk asker doğar sözü kime ait?
Halk şiirinde telmih ne demek?
Happy New Year banner ne zaman kullanılır?
Her fabrika bir kaledir sözü kime ait?
Harput'un neyi meşhur?
Hobbit ve Yüzüklerin Efendisinin bağlantısı nedir?
Harput'un sembolü nedir?
Hepsi grup dağıldıktan sonra ne yaptı?
Harran'ın neyi meşhur?
Hedik içinde ne var?
Herkes gibisin Semicenk hangi albümde?
Hepsi grubunun en büyük sorunu kim?
Hisler gercek gulusler sahte kimin sözü?
Hulk neden gerçek değil?
Güzel sanatlar mezunu hangi meslekleri yapamaz?
Halide Edip Adıvar Handan ne anlatmak istiyor?
Hayat bayram olsa sözleri kime ait?
Hangi çatal bıçak önce kullanılır?