Halk edebiyatı şiiri , Türklerin İslamiyet’i kabul etmelerinden önceki sözlü geleneğin devamı niteliğinde olan ve halkın duygularını, düşüncelerini ve yaşam tarzını en yalın haliyle anlatan bir edebi türdür
Halk şiiri türünün bazı özellikleri :
Halk edebiyatı, İslamiyet öncesi sözlü Türk edebiyatının devamı niteliğinde, halkın yarattığı sözlü eserlerden oluşan bir edebiyat türüdür. Genel özellikleri: Dil, biçim, konu ve duyarlıklar bakımından halk kültürüne sıkı sıkıya bağlıdır. Şiirlerde söz sanatları, hece ve aruz ölçüleri kullanılır. Aşk, tabiat, ayrılık, hasret, ölüm, yiğitlik, toplum, din gibi temalar sıkça işlenir. Daha çok şiir alanında gelişmiş, düzyazı örnekleri geri planda kalmıştır. Nazım birimi genellikle dörtlüktür. Halk arasında gelişen ve anonimleşmeye açık bir edebiyattır.
En çok bilinen halk şiiri türleri arasında mani, türkü, koşma ve semai bulunur. Mani: Genellikle dört dizeden oluşan ve hece ölçüsüne göre yazılan maniler, aaxa kafiye düzenine sahiptir. Türkü: 8'li veya 11'li hece ölçüsüyle yazılan türküler, belirli bir ezgiye sahiptir ve kavuşturma adı verilen nakaratları ile tanınır. Koşma: 11'li hece ölçüsüyle yazılan koşmalar, genellikle 3-5 bentten oluşur ve aşk, yiğitlik, doğa sevgisi gibi temaları işler. Semai: Aşk, doğa güzellikleri ve sosyal eleştiriler gibi konuları işleyen semailer, canlı ve coşkulu bir dil ile söylenir. Bu türlerin dışında, halk şiiri geleneği içinde anonim halk şiiri, aşık tarzı halk şiiri ve dini-tasavvufi halk şiiri gibi farklı kollar da bulunmaktadır.
Türk edebiyatında kafiyeli ilk şiir olarak Alp Er Tunga Sagusu kabul edilir. Kafiyeli şiirin kökleri ise tarih boyunca çeşitli kültürlerde bulunabilir. Türk edebiyatında kafiyenin bir bütün olarak ele alındığı ilk kitap ise Ahmet Hamdi’nin Teshîlü’l-Aruz ve’l-Kavâfi ve’l-Bedâyi’si olarak kabul edilir.
Halk şiirinin bilinmeyen şairlerinden bazıları şunlardır: Nagamî; Halil; Perverî; Agâhî; Himmetî; İlhamî. Ayrıca, hakkında yayınlar yapılmış ve birçok şiiri yayımlanmış olan Talibî, Seyit Derviş, Sıtkı, Ârifî, Fânî, Hulusî, Kâtibî, Dabak Hürremî, Lütfî, Çakerî, Fehmî, Vâsıf ve Hamdî gibi âşıkların da bilinmeyen şiirleri bulunmaktadır. Bu şairlerin bilinmeyen şiirlerine, 1934-37 yılları arasında Zile'de Türkçe öğretmenliği yapan Haşim Nezihi Okay'ın derleme dosyasında ulaşılmıştır.
Halk şiiri, önemli birkaç nedenle değer taşır: Halkın Sesi: Halk şiiri, halkın duygularını, düşüncelerini ve yaşam tarzını en yalın haliyle anlatır. Kültürel Miras: Türklerin İslamiyet’i kabul etmesinden önceki sözlü geleneğin devamı niteliğindedir ve Anadolu’nun kültürel mirasını yansıtır. Edebî Çeşitlilik: Anonim halk şiiri, âşık edebiyatı ve dinî-tasavvufî halk şiiri gibi farklı kollarda gelişir. Toplumsal Eleştiri: Mizah ve ironi kullanarak iktidar, otorite ve süregelen yapıya karşı eleştirel bir tutum sergiler. Yeni Edebiyata Etkisi: Halk şiiri, yeni Türk edebiyatı üzerinde etkili olmuş, birçok şair tarafından benimsenmiştir.
Halk şiiri örnekleri arasında aşağıdaki eserler yer almaktadır: 1. "Kara Toprak" ve "Uzun İnce Bir Yoldayım" - Âşık Veysel Şatıroğlu. 2. "Mihriban" - Abdurrahim Karakoç. 3. "İşte Gidiyorum Çeşm-i Siyahım" ve "Dom Dom Kurşunu" - Âşık Mahzuni Şerif. 4. "Cumhuriyet Destanı" ve "Öğretmen" - Âşık Murat Çobanoğlu. 5. "Ben Bir Şeyda Bülbül" - Âşık Şeref Taşlıova. 6. "Ahu Gözlüm" - Âşık Feymani. 7. "Kesik Çayır", "Gönül Dağı" ve "Neredesin Sen" - Neşet Ertaş. Ayrıca, mani, türkü, semai, varsağı ve destan gibi halk şiiri nazım biçimlerine de örnekler verilebilir.
Halk edebiyatında üç ana şiir türü bulunmaktadır: 1. Anonim Halk Şiiri: Söyleyeni belli olmayan veya zamanla topluma mal olan şiirlerden oluşur. 2. Aşık Tarzı Halk Şiiri: Aşık adı verilen halk şairleri tarafından ortaya konan şiirlerden oluşur. 3. Dini-Tasavvufi Halk Şiiri: Din ve tasavvuf konularını işleyen şiirlerden oluşur. Ayrıca, halk edebiyatında mani, koşma, semai, varsağı, destan, ilahi, nefes, nutuk, devriye, şathiye gibi belirli nazım biçimleri ve türleri de bulunmaktadır.
Kültür ve Sanat
Halk edebiyatında şiir nedir?
Güzel Anadolu melodika notaları nelerdir?
Hakan Peker neden bir efsane oldu?
Hacivat ve Karagöz'ün kıyafetleri nelerdir?
Haseki Sultan kime denir?
Hot Wheels diorama kağıdı nasıl yapılır?
Hasharia hangi ülkenin prensesi?
Hasan Can Kaya Konuşanlar ilk bölümde kim var?
Halk şiirinin en etkileyici şiiri nedir?
Hatt-ı hümayun kaç tane?
Happy new year ne anlatıyor?
Gürcistan'ın en büyük kalesi hangisi?
Harry Potter 4 kaç sayfa?
Hattuşa'da kaç tane rölyef var?
Hispanic ve Latino arasındaki fark nedir?
Halk tv'de neden 3 yorumcu ayrıldı?
Hicaz makamı peşrev ne zaman çalınır?
Halikarna Balıkçısı neden Halikarnasa gömüldü?
Hangi logo neyi temsil ediyor?
Hikemi tarz Nedim'de nasıl görülür?
Han ve kağan aynı şey mi?
Hey Onbeşli türküsünün hikayesi nedir?
Helios ve Apollon aynı mı?
Halil İbrahim ile ilgili sözler nelerdir?
Havalı harfler nelerdir?
Hayalet sehir ne anlatıyor?
Hangi Afrika ülkesinin bayrağı Türkiye'ye benziyor?
Harry potter ve ateş kadehinde kim öldü?
Hikaye teknikleri nelerdir?
Heceli ve vezinli şiir nedir?
Hades hangi mitolojik ailenin üyesi?
Haydarpaşa'nın yerine ne yapılacak?
Havan topu ilk nerede kullanıldı?
Hangi yazı dövmesi ne anlama gelir?
Hangi çiçek saflığı ve masumiyeti temsil eder?
Harry Potter: Lanetli Çocuk ne anlatıyor?
Harabat kimin eseri?
Hatay Samandağ'ın neyi meşhur?
Hil'at ve kaftan aynı mı?
Haymanada hangi kaleler var?