Hüküm ve kanun arasındaki temel farklar şunlardır:
Özetle :
Töre ve kanun aynı şey değildir. Töre, bir toplumda yazılı olmayan, gelenekleşmiş kanun ve kuralları ifade eder. Kanun ise, devletin yetkili organları tarafından usulüne uygun olarak çıkarılan yazılı hukuk kurallarını ifade eder.
Hüküm, en genel anlamıyla bir durum veya olay karşısında bağlayıcı bir kural veya karar anlamına gelir. Hukuk sistemlerinde hüküm, iki ana şekilde tanımlanır: 1. Hukuki norm olarak hüküm: Bir kanunun veya düzenlemenin belirli bir durumu nasıl yöneteceğini ifade eden bağlayıcı kural. 2. Yargı kararı olarak hüküm: Bir mahkemenin, önüne gelen davayı çözmek için verdiği nihai karar. Hüküm ayrıca şu anlamlara da gelebilir: Ceza yargılaması: Sanığın suçlu bulunması durumunda yasanın o suç için öngördüğü cezaya çarptırılması, suçsuz bulunması durumunda ise aklanması. Kurumsal ortamlar: Cezaevi gibi yerlerde cezayı veya koşullu salıverme ya da denetimli serbestlik gibi uygulamaları kapsaması.
Hukuk kuralları, nitelikleri bakımından dört ana türe ayrılır: 1. Emredici Hukuk Kuralları: Bireylerin mutlak surette uymaları gereken, aksine anlaşma yapamadıkları ve kendi iradeleriyle bertaraf edemedikleri kurallardır. 2. Tamamlayıcı Hukuk Kuralları: Tarafların serbest iradeleriyle bir hususu düzenlemedikleri takdirde uygulanacak olan kurallardır. 3. Yorumlayıcı Hukuk Kuralları: Taraflarca kararlaştırılmış, ancak anlamı belirsiz olan hususlarda uygulanan kurallardır. 4. Tanımlayıcı Hukuk Kuralları: Hukuki kavram veya kurumların anlamını belirten kurallardır.
Kanun ve yasa terimleri genellikle eş anlamlı olarak kullanılır ve politik iradenin oluşturduğu, ilgili kişileri bağlayan veya serbest bırakan kuralları ifade eder. Ancak, bazı hukukçular kanun ve yasa arasında şu şekilde bir ayrım yapmaktadır: Kanun, fizikî dünyadaki, insan iradesinden bağımsız olarak işleyen, değiştirilemez ve objektif düzenlilikleri ifade eder. Yasa, yasama organının yaptığı herhangi bir düzenlemeyi kapsar ve bu düzenlemeler her zaman doğru veya kalıcı olmayabilir. Bu ayrım, kanunların daha çok nesnel ve değişmez niteliklerini, yasaların ise daha çok öznel ve değişken yönlerini vurgulamak amacıyla yapılmıştır.
Türk hukuk sistemi, aşağıdaki kanunlardan oluşur: Anayasa. Kanunlar. Uluslararası anlaşmalar. Kanun hükmünde kararnameler. Tüzükler. Yönetmelikler ve diğer düzenleyici idari işlemler. Ayrıca, örf ve adet hukuku kuralları da ikincil ve tamamlayıcı bir hukuk kaynağı olarak kabul edilir.
KHK (Kanun Hükmünde Kararname) ile kanun arasındaki temel fark, KHK'ların yürütme organı tarafından çıkarılması, kanunların ise yasama organı olan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından çıkarılmasıdır. Diğer farklar: Yürürlüğe girme zamanı: KHK'lar, olağanüstü hallerde yayımlandıkları anda yürürlüğe girer ve Meclis onayına sunulması gerekir. Kapsamı: Temel hak ve özgürlükler ile cezai hükümlerle ilgili konularda KHK çıkarılamaz. Denetim: KHK'lar, Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetime ve TBMM tarafından siyasi denetime tabidir.
Kanun, toplum düzenini sağlamak, hak ve özgürlükleri korumak ve kamu yararını gözetmek amacıyla belirlenmiş kurallar bütünüdür. Kanunların bazı türleri: Anayasa: Devletin temel yapısını, organlarını ve bireylerin temel haklarını düzenleyen en üst normdur. Temel Kanunlar: Bireylerin günlük yaşamını doğrudan etkileyen, toplum için önemli düzenlemeleri içeren kanunlardır. Özel Kanunlar: Belirli bir konuya özel olarak çıkarılan kanunlardır. Uluslararası Sözleşmeler: Anayasa’nın 90. maddesi gereği kanun hükmündedir ve gerektiğinde iç hukukta doğrudan uygulanabilir. Yetki Kanunları: Parlamentonun yürütmeye belirli konu, kapsam ve süreyle sınırlı olarak düzenleme yapma yetkisi verdiği kanunlardır. Bütçe Kanunları: Devletin yıllık gelir ve giderlerini, harcama yetkisini düzenleyen kanunlardır. Bu sınıflandırmalar, kanunların içerikleri, çıkarılma yöntemleri, yürürlük süreleri ve hukuki etkileri gibi çeşitli kriterlere göre yapılabilir.
Hukuk
Hizmet Tespiti Davasında Tanık Nasıl Dinlenir?
Hangi sigaralar yasaklandı?
Hizmet birleştirme dilekçesi nereye verilir?
Hisseli ev satışında tapu parası kime verilir?
Hangi mirasçılar daha fazla pay alır tablo?
Hangi parti kaç belediye kazandı?
Ispartakuleye hangi belediye bakıyor?
Hakimlerin cübbesinde neden düğme yok?
Halit Doğan hangi partiden?
Hukukta matematik zor mu?
Jandarma ceset bulursa ne yapar?
Hırsızlık suçu asliye ceza mı ağır ceza mı?
Hakim ve savcı cübbeleri neden farklı?
Hapis cezası mahkeme tarafından nasıl belirlenir?
Havadisin siyasi yönü nedir?
Hükmen tutuklama hangi hallerde yapılır?
Hırsızlık suçu nasıl bir suçtur?
Hususi pasaportu olan kişi ikinci pasaport için nereye başvurur?
Hukuki işlemlerde şekil nedir?
Hukuk için hangi KPSS sınavı?
Hammurabi Kanunları'nda sosyal sınıflara göre farklı cezalar mı öngörüyordu..
Haricen tahsilat nasıl yapılır?
Hırsız ve arsız arasındaki fark nedir?
Hünkar İskelesi Antlaşması'nda Rus donanması ne yaptı?
Hakimler ve Savcılar Kurulu atama kararı Resmi Gazete'de yayınlandı mı?..
Hukukta kusur nedir?
Hangi şifreler yasak?
Hukuk mezunu şirket avukatı ne iş yapar?
Hatır çeki nasıl ispat edilir?
Harita kadastro tapu sicili tutar mı?
Harmandalı neden yasaklandı?
Hukuk genel kurulu kararları kesin mi?
Islahtan sonra harç yatırılmazsa ne olur?
HMK madde 371 nedir?
Hangi siyasi partilerin bayrakları var?
Hukum ve kanun arasındaki fark nedir?
iDATA randevuları neden iptal ediliyor?
Hamil ne demek kıymetli evrak?
Hile ve aldatma aynı şey mi?
Haklı azil şartları nelerdir?