Hakim, tanık beyanına dayanarak hüküm verebilir , ancak bu durum bazı koşullara bağlıdır:
Bu nedenle, sadece tanık beyanlarına dayanarak hüküm verilmesi, diğer delillerle desteklenmediği takdirde hukuki güvenlik ilkesine aykırılık teşkil edebilir
Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca tanıkların dinlenmesinde geçerli olan bazı ilkeler: Tanıkların davaya bakan mahkemede dinlenmesi. Tanıkların hangi vakıa hakkında dinlenileceğinin belirtilmesi. Tanık listesinden vazgeçilememesi. Tanıkların ayrı ayrı dinlenmesi. Tanıkların gerektiğinde yüzleştirilmesi. Tanıkların yazılı not kullanamaması. Tanıkların yemin etmesi. Tanıkların mahkeme salonunu terk edememesi.
Basit yargılamada tanık dinlenmesi genellikle söz konusu değildir. Ancak, bazı istisnai durumlarda mahkeme tanık dinlenmesine karar verebilir. Tanık dinlenmesi gereken durumlarda basit yargılama usulünün izlenmesi, olağan usulde yargılama yapılması gerekir.
Tanık beyanı, tek başına hükme esas alınmaz. Tanık beyanı, hukuk sistemimizde takdiri delil niteliğinde olup, diğer delillerle desteklendiğinde tam bir ispat gücüne kavuşur. Ayrıca, tanık ile taraflar arasındaki akrabalık veya iş ilişkisi gibi yakınlıklar, tanık beyanının geçersizliği sonucunu doğurmaz. Tanık beyanlarının hükme esas alınabilmesi için, aşağıdaki koşulların sağlanması gereklidir: Duruşmada dinlenmesi. Diğer delillerle desteklenmesi.
Tanıkla ispat yapılabilecek durumlar şunlardır: Altsoy ve üstsoy, kardeşler, eşler, kayınbaba, kaynana ile gelin ve damat arasındaki işlemler. Senede bağlanmaması teamül olarak yerleşmiş bulunan hukuki işlemler. Yangın, deniz kazası, deprem gibi senet alınmasında imkânsızlık veya olağanüstü güçlük bulunan hâllerde yapılan işlemler. Hukuki işlemlerde irade bozukluğu ile aşırı yararlanma (hata, hile, ikrah, gabin) iddiaları. Hukuki işlemlere ve senetlere karşı üçüncü kişilerin muvazaa iddiaları. Ayrıca, 2025 yılı için 33.000 TL'nin altındaki hukuki işlemler de tanıkla ispat edilebilir. Tanıkla ispat, takdiri delil niteliğindedir ve hakim, tanıkların ifadeleri ile bağlı değildir.
Tanık olmaktan muaf olan kişiler şunlardır: Şüpheli veya sanığın nişanlısı, eşi, kan veya kayın hısımları. Sır nedeniyle tanıklıktan çekinmesi gereken kişiler. Menfaat ihlali tehlikesi olan durumlarda tanıklıktan çekinmesi gereken kişiler. On beş yaşını doldurmamış veya ayırt etme gücüne sahip olmayan kişiler. Türk yargısına tabi olmayan kişiler. Ayrıca, isticvap edilen kişiler (mahkeme sorgusu) tanık olarak dinlenemezler.
Sorgu hakimliğinde tanıkların nasıl dinlendiğine dair bilgi bulunamadı. Ancak, tanıkların genel olarak nasıl dinlendiği hakkında bilgi verilebilir. Tanıklar, hakim tarafından ayrı ayrı ve sonraki tanıklar yanında bulunmaksızın dinlenir. Tanık, bildiğini sözlü olarak açıklar ve sözü kesilmeden dinlenir. Tanığa, dinlenmeden önce; doğruyu söylemesinin önemi, doğru söylememesi halinde yalan tanıklık suçundan dolayı cezalandırılacağı, doğruyu söyleyeceği hususunda yemin edeceği, duruşmada hakim veya mahkemenin açık izni olmadan mahkeme salonunu terk edemeyeceği ve gerekirse diğer tanıklarla yüzleştirilebileceği anlatılır. Tanık Türkçe bilmezse tercüman vasıtasıyla, tanık sağır ve dilsiz olup okuma ve yazmayı biliyorsa, sorular kendisine yazılı olarak bildirilir ve cevapları yazdırılır, okuma ve yazma bilmediği takdirde, hakim, kendisini işaret dilinden anlayan bilirkişi yardımıyla dinler. Tanıkların mahkemede dinlenilmesiyle ilgili daha fazla bilgi için aşağıdaki kaynaklar kullanılabilir: magdur.adalet.gov.tr; hukukihaber.net; ozansoylu.av.tr.
Mahkemede dinlenen tanık, olayı hatırlamadığını söylerse, önceki ifadesini içeren tutanağın ilgili kısmı okunarak hatırlamasına yardım edilir. Eğer tanık, duruşmadaki ifadesiyle önceki ifadesi arasında çelişki bulunduğunda, evvelce alınmış ifadesi okunarak çelişkinin giderilmesine çalışılır.
Hukuk
HMK 116 nedir?
Hangi mesleklerde grev yasak?
Haleflik ilkesi nedir?
Hangi memur başka kuruma geçebilir?
Hangi sözleşmeler abonelik sözleşmesi sayılır?
Hakim tanık beyanına dayanarak hüküm verebilir mi?
Hudut birliğinde askerlik kaç yıl?
Hüseyin Can Güner Çankaya Belediye Başkanı oldu mu?
Hatır senedi vermek suç mudur?
Hangi resmi araçlar siyah plaka kullanır?
Horasan hangi ilden ayrıldı?
I TBMM'nin güçler birliği ilkesi hangi antlaşma ile sona erdi?
Hangi eserler telif hakkı kapsamında değildir?
Hukukta ihlal ne demek?
Hürriyet'in siyasi görüşü nedir?
Hammurabi kanunlarında aile ilişkileri nasıl düzenlenmiştir?
Haricen tahsilat icra dosyasına işlenir mi?
Islah hakkı kaç kez kullanılır?
Hisseli Tapuyu ayırmak için ne yapmalı?
Hangi suçlar sicile işler?
Hakimlik puan hesaplama nasıl yapılır?
Harç iadesinde faiz işler mi?
Hırsızlıkta mal zararı giderilirse ceza düşer mi?
Halkalı'da hangi karakol var?
Hapishane neyi temsil eder?
Hırvatistan kaç ilden oluşur?
Hangi ülkeler BM pasaportunu kabul ediyor?
Hemşirelikte 12 saat çalışma zorunlu mu?
Hizmet sözleşmesi fesih nasıl yapılır?
Hisseli tapuda muvafakat nasıl verilir?
Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası hangi durumlarda ödeme yapar?
Husumet itirazı usul mü esas mı?
Hizmet yılı ve kıdem yılı aynı şey mi?
Haksızlığa uğrayan kişi ne yapmalı atasözü?
Hangi sınıf müteahhit ev yapabilir?
Hüseyin Baş hangi partiden aday?
Hangi özgürlükler sınırlandırılabilir?
Hangi hallerde temyiz başvurusu reddedilir?
Hudut askeri ne iş yapar?
Haksız fiilden doğan tazminat davasında görevli mahkeme hangisidir?