Fiziksel parçalanma (çözülme), çöl, karasal, step, tundra gibi aşırı sıcaklık farklarının etkili olduğu iklimlerde daha kolay gerçekleşir
Su kaynakları bakımından fakir olan karaların iç kesimlerinde de nem azlığından dolayı fiziksel çözülme etkilidir. Dağların yüksek kesimlerinde ve kutuplarda buz çatlatması yoluyla fiziksel çözülme görülür
Fiziksel etmenler, temel büyüklükler ve türetilmiş büyüklükler olmak üzere ikiye ayrılır. Temel büyüklükler: Uzunluk, kütle, zaman, sıcaklık, akım şiddeti, ışık şiddeti ve madde miktarı gibi, başka bir niceliğin ölçülmesine gerek olmadan ifade edilebilen büyüklüklerdir. Türetilmiş büyüklükler: Alan, hacim, kuvvet ve ivme gibi, birden fazla temel büyüklük kullanılarak ifade edilen büyüklüklerdir.
Coğrafya alanında doğal süreçler şu şekilde incelenebilir: Hava olayları. İklim sistemi ve bileşenleri. İklim türleri. İklim değişiklikleri. Bu konular, 9. sınıf coğrafya müfredatında "Doğal Sistemler ve Süreçler" başlığı altında ele alınır.
Fiziksel çözülme, taşların fiziksel etkiler sonucunda küçük parçalara ayrılmasıdır. Fiziksel çözülmede, taşları oluşturan minerallerin kimyasal yapısında herhangi bir değişiklik meydana gelmez. Fiziksel çözülmeye neden olan olaylar şunlardır: Sıcaklık farkı. Taş boşluklarındaki suların donması. Tuz çatlaması. Fiziksel çözülme, çöl, karasal, step, tundra gibi aşırı sıcaklık farkı görülen iklimlerin etkili olduğu yerlerde daha kolay meydana gelir.
Ayrışma Türleri: 1. Fiziksel Ayrışma: Donma-çözülme: Su çatlaklara girer, donar ve hacim genişlemesi ile kayayı parçalar. Isı farklılaşması: Günlük ısı farklarının yüksek olduğu yerlerde kaya yüzeyindeki minerallerin bağlayıcılığını azaltarak ufalanmaya yol açar. Basınç serbestlenmesi: Kaya üzerindeki basıncın azalması, iç gerilimlerin serbest kalmasına ve soyulmaya neden olur. 2. Kimyasal Ayrışma: Oksidasyon: Demir mineralleri içeren kayalarda oksijenle birleşerek demir oksitler ve hidroksitler oluşturur. Karbonasyon: Karbondioksit, su içinde çözünerek kaya minerallerini etkiler. Hidroliz: Su iyonlarının kaya bileşimindeki elementlerle reaksiyonu sonucu oluşur. Örnek İklim Türü: Kurak İklim: Tuz kristallerinin büyümesi (tuz ayrışması) ve kaliş oluşumu. Çöl İklimi: Günlük sıcaklık farklarının fazla olduğu yerlerde kavlama (soğan kabuğu gibi soyulma). Tropikal İklim: Kimyasal ayrışmanın hızlı olduğu, laterit oluşumu.
Fiziksel çözülme en çok kurak ve yarı kurak bölgelerde görülür. Türkiye'de ise fiziksel çözülme Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde yaygındır.
Dünyada farklı iklimlerin görülmesinin başlıca nedenleri şunlardır: Enlem-sıcaklık ilişkisi. Dünya'nın yörünge hareketleri. Dünya'nın eksen eğikliği. Levha tektoniği. İnsan faaliyetleri.
Dış kuvvetlerin oluşturduğu yer şekilleri, farklı iklim tiplerinde görülebilir: Kurak ve yarı kurak iklimler: Rüzgar aşındırması ve biriktirmesi bu iklimlerde yaygındır. Nemli ve sıcak iklimler (ekvatoral bölgeler): Kimyasal ayrışma ve akarsu aşındırması etkilidir. Nemli ve ılıman iklimler (orta kuşak): Hem fiziksel hem de kimyasal ayrışma görülür. Soğuk iklimler (kutuplar ve yüksek dağlar): Buzul aşındırması ve taşıması en etkilidir. Türkiye'de dış kuvvetlerin oluşturduğu yer şekilleri, genellikle bu iklim kuşaklarının etkisi altında şekillenir.
Eğitim
Finlandiya sanal okul sistemi nedir?
Fallop tübünde hangi organlar var?
Fiziksel parçalanma hangi iklimde görülür?
Epistemoloji nedir pdf?
Fen bilimlerinde N neyin sembolüdür?
Fiziksel ve kimyasal ölçülebilir özellikler nelerdir?
Erzurum hangi fay hattı üzerinde?
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi kampüsleri nerede?
Eğitim müşaviri ne iş yapar?
Etik hangi bilim dalına girer?
En çok savaş hangi yüzyılda olmuştur?
Entegrasyon eğitimi nasıl yapılır?
Eski yerleşim yerleri nasıl bulunur?
Fenol flatein asit mi baz mı?
Eşkenar bir altıgende kenarların birbiriyle yaptığı açı kaç derecedir?..
En yakın yüzlüğe yuvarlandığında 50 olan sayıların toplamını bulunuz?..
Erasmus kimdir ve neden önemlidir?
En uzun kemik uyluk mu kaval mı?
Fenomen yayınları z-kitap var mı?
En yakın yüzlüğe yuvarlanan 400 olan en büyük sayı kaçtır?
Entalpi sıralaması nasıl yapılır?
Erozyon çeşitleri nelerdir?
Eşkenar dörtgenin bir kenarı nasıl bulunur?
Felsefe dersi için hangi materyalleri kullanabilirim?
Fevzi çakmak hangi cephede savaştı?
Fen bilimleri ve uygulamaları dersi nedir?
Eş baskınlık ve kodominans aynı şey mi?
En uzun güneşlenme hangi enlemde?
Fizikte ağırlık neden G ile gösterilir?
Fizik bilimi alt disiplinlere neden ayrılır?
Examination ve test arasındaki fark nedir?
En uzun T-Rex kaç ton?
Eğitim materyalleri yetersizliği nedir?
Fen bilimleri 1 net kaç puan LGS?
Eğim neden tanımsız olur?
Fen bilimleri zümre toplantısı tutanağı nasıl hazırlanır?
Eski gazeteler nereden okunabilir?
En çok Afrika ülkesi hangi kıtada?
Et neden kırmızı görünür?
Eş baskınlığa neden olan genler nasıl gösterilir?