Falez, aşınım şeklidir
Dağların kıyı çizgisine paralel uzandığı kıyılarda dalgalar, kıyının gerisinde uzanan dik yamaçların alt kısımlarını aşındırır. Aşınan yerlerin çökmesiyle oluşan kıyıdaki dik yamaçlara falez (yalıyar) denir
Falez oluşumu, genellikle şu doğal süreçlerin bir araya gelmesiyle gerçekleşir: Dalgaların etkisi: Deniz, okyanus veya göl kenarındaki kayalara dalgaların çarpması, zamanla kayaların aşındırılmasına neden olur. Tektonik faaliyetler: Yer kabuğundaki hareketler, belirli bölgelerin yükselmesine veya alçalmasına yol açarak falez oluşumunu tetikleyebilir. Erozyon: Su, rüzgar ve diğer doğal etkenlerin kayaları aşındırması, falezlerin oluşmasına katkıda bulunur. Kimyasal çözülme: Özellikle kireçtaşı ve mermer gibi kayaçların kimyasal çözülmeye yatkın olması, falez oluşumunda rol oynar. Falezlerin oluşumunda, kıyıdaki tabakaların eğim yönü ve değerleri de önemli bir faktördür. Ayrıca, dalga aşındırması haricinde tektonik durumlar tarafından oluşmuş diklikler "sözde (yalancı) falez", dalga aşındırmalarının dışında kalmış falezler ise "ölü falez" olarak adlandırılır.
Falez, aşağıdaki yer şekillerine örnektir: Kıyılar. Dağlar ve kanyonlar. Ayrıca, falezler yalıyar olarak da adlandırılır.
Falezler, oluşum şekilleri ve konumlarına göre farklı türlere ayrılır. Başlıca falez türleri: Sözde (yalancı) falez: Tektonik hatlara bağlı olarak oluşmuş, dalga aşındırması dışında şekillenmiş dikliklerdir. Ölü falez: Dalga aşındırmalarının etkisi dışında kalmış, iyice gerilemiş falezlerdir. Canlı falez: Doğrudan deniz dalgalarının etkisinde kalan falez türüdür. Dalan falez: Aşındırma platformu olmadan deniz suları altına dalan, tektonik kökenli falezlerdir. Çift falez: Aynı kıyı üzerinde yan yana oluşmuş falez türüdür. Falezler ayrıca, yer aldıkları kıyıdaki tabakaların eğim yön ve değerlerine göre de farklı görünümlerde olabilir. Falezlerin ayırt edici özellikleri: Eğim: Genellikle 40°'den daha dik bir eğime sahiptirler. Malzeme: Kumtaşı, kireçtaşı veya granit gibi erozyona dirençli malzemelerden oluşurlar. Konum: Deniz ve göl kenarlarında dalga aşındırması sonucu meydana gelirler.
Falez, deniz, göl ya da büyük nehir kenarlarındaki dik ve sarp yamaçlardır. Fransızca "falaise" kelimesinden dilimize geçmiştir ve "dik kayalıklı sahil" anlamına gelir. Falezlerin oluşumunda en önemli faktör, dalgaların etkisiyle gerçekleşen erozyondur. Falezlerin kendi içerisinde çeşitleri bulunmaktadır: Sözde (yalancı) falez. Ölü falez. Canlı falez. Dalan falez. Çift falez.
Evet, falez ve yalıyar aynı şeyi ifade eder. Falez ya da yalıyar, deniz ve göllerin kenarlarında bulunan ve dalga aşındırmasına bağlı olarak meydana gelmiş bulunan dikliklerdir.
Aşınım ve birikim şekilleri arasındaki fark, oluşum süreçlerine ve coğrafi özelliklerine göre belirlenebilir: Aşınım şekilleri: Rüzgar aşınım şekilleri: Mantar kaya, yardang, tafoni. Karstik aşınım şekilleri: Lapya, dolin, uval, polye, mağara, obruk. Akarsu aşınım şekilleri: Vadi, plato, peri bacaları, şelale, dev kazan, kırgıbayır, peneplen. Dalga aşınım şekilleri: Falez, doğal köprü. Birikim şekilleri: Rüzgar birikim şekilleri: Kumul, barkan, lös. Akarsu birikim şekilleri: Delta, birikinti konisi ve yelpazesi, dağ eteği ovası. Dalga birikim şekilleri: Plaj, kıyı kordonu, lagün, tombolo. Buzul birikim şekilleri: Moren, sander düzlükleri, drumlin. Karstik birikim şekilleri: Sarkıt, dikit, sütun, traverten.
Evet, falez ve yalıyar aynı şeyi ifade eder. Falez ya da yalıyar, deniz ve göllerin kenarlarında bulunan ve dalga aşındırmasına bağlı olarak meydana gelmiş bulunan dikliklerdir.
Eğitim
Eylemsizlik ve Newton'ın 1 yasası aynı şey mi?
Erime fiziksel mi kimyasal mı?
Evrekanın hikayesi nedir?
Eğitim hakkı hangi haklardandır?
En çok kullanılan pisagor üçgenleri nelerdir?
En çok güneş benzeri yıldız hangi galakside?
EİS yayınları matematik zor mu?
Ens Yayınları paragraf zor mu?
Fatih Sultan Mehmedi en çok etkileyen babası kimdir?
Felsefe yazılarının amacı nedir?