Heyelan en çok yağmur yağışından sonra meydana gelir
Bunun nedenleri arasında:
Heyelanlar ayrıca kar erimeleri ve depremler gibi olaylardan sonra da görülebilir
Heyelan Öncesi: Yaşanılan bölgedeki heyelan riskleri hakkında bilgi edinilmeli ve aile afet planında gerekli ek önlemler alınmalıdır. Olası bir heyelan durumunda ihtiyaç maddeleri afet ve acil durum çantasına eklenmelidir. Yoğun yağış gibi riskli durumlarda yetkili kurumların duyuru ve anonsları takip edilmelidir. Heyelan Sırası: Kapalı bir alandaysa, tehlike varsa bina tahliye edilmeli, acil durum çantası ve evcil hayvanlar alınmalıdır. Tahliye için yeterli vakit yoksa, sağlam eşyaların altında veya yanında "ÇÖK-KAPAN-TUTUN" hareketi uygulanmalıdır. Açık alandaysa, heyelan veya çamur akıntısının yolundan uzak durulmalı, yükseklere doğru uzaklaşılmalıdır. Heyelan Sonrası: Güvencede olunduğundan emin olunmalı, tehlikeli bölgeden uzaklaşılmalıdır. Elektrik, gaz ve su kaynakları kapatılmalı, kibrit veya elektrikli aletlerle aydınlatmaya çalışılmamalıdır. Yaralı veya yardıma muhtaç kişiler yerlerinden oynatılmamalıdır. Tehlikeli duvarlar ve çatılar etrafında dolaşılmamalıdır. Cadde ve sokaklar acil yardım araçları için boş bırakılmalıdır. Hasarlı zemine erozyona karşı müdahale edilmelidir.
Heyelan riski olan yerlerde yapılmaması gerekenler şunlardır: Bina yapımı: Dik yamaçların üzerine veya heyelan riski taşıyan alanlara bina yapılmamalıdır. Eğimli arazilerde inşaat: Eğimli dik yamaçlara veya topuk kesimlerine desteği kaldırıcı kazı işlemleri yapılmamalıdır. Dolgu malzemesi: Eğimi fazla yamaçların üzerine dolgu malzemesi dökülmemelidir. Arazi kullanımı: Arazi kullanımı değişiminde heyelan riski göz önünde bulundurulmalıdır. Ağaç kesimi: Özel mülkiyet de olsa, üzeri boylu ağaçlarla kaplı alanların bitki örtüsü kesilmemelidir. Heyelan riski olan yerlerde, yerel yönetimlerle iletişime geçmek ve çevresel değişiklikleri takip etmek önemlidir.
Dağda meydana gelen heyelanın bazı sonuçları: Can ve mal kayıpları: Yolların kapanması, altyapı hasarı ve binaların yıkılması gibi durumlar ortaya çıkabilir. Tarım arazilerinin tahrip olması: Heyelanlar, tarım arazilerini verimli olmaktan çıkarabilir ve üretimi durdurabilir. Çevresel etkiler: Su kaynaklarının kirlenmesi ve habitat kaybı gibi çevresel sorunlar görülebilir. Yeryüzü şekillerinin değişmesi: Heyelanlar, dağ, tepe ve ova gibi yeryüzü şekillerinde kalıcı değişikliklere yol açabilir.
Heyelanı tetikleyen faktörler doğal ve insan kaynaklı olmak üzere ikiye ayrılır: Doğal faktörler: 1. Aşırı yağışlar: Toprak suya doygun hale geldiğinde, zeminin taşıma kapasitesi azalır ve kayma hareketi başlar. 2. Depremler: Zemin yapısını bozarak heyelanlara sebep olabilir. 3. Volkanik aktiviteler: Lav akıntıları ve ani sıcaklık değişimleri heyelanı tetikleyebilir. İnsan kaynaklı faktörler: 1. Ormansızlaşma: Bitki örtüsünün azalması, toprağın bağlayıcılığını azaltarak heyelan riskini artırır. 2. Yanlış yapılaşma: Eğimli arazilerde yapılan yanlış yapılar heyelan oluşumunu hızlandırabilir. 3. Kazı çalışmaları: Maden ocakları ve inşaat çalışmaları sırasında yapılan kazılar, toprağın kayganlaşmasına neden olabilir.
Heyelan riskini artıran insan faaliyetleri şunlardır: 1. Orman Yangınları ve Ağaç Kesimi: Ormanların yok edilmesi, toprak erozyonunu artırarak heyelan riskini yükseltir. 2. Tarım Faaliyetleri: Tarım alanlarının genişletilmesi, toprak yapısını zayıflatır ve erozyona neden olur. 3. İnşaat ve Yol Yapımı: Yamaçlarda yapılan inşaatlar ve yollar, doğal dengeyi bozarak heyelan riskini artırır. 4. Su Yollarının Kesilmesi: Su yollarının kapatılması, toprakta nemi tutarak erozyonu azaltırken, heyelan riskini artırır. 5. Madencilik: Maden çıkarma faaliyetleri, toprakta dengesizliklere yol açar ve heyelan olasılığını yükseltir.
Heyelan en çok Karadeniz Bölgesi'nde görülür. Heyelanı önlemek için bazı yöntemler: yamaçlara set yapılması; kütlenin kaymasına neden olan kısmının kazılması; zemin sertleştirilmesi; istinat duvarı yapılması; arazi düzeltmeleri yapılması; drenaj sistemleri kurulması; bitki örtüsünün artırılması. Ayrıca, heyelan riski taşıyan bölgelerde inşaat alanlarında jeoteknik önlemler alınması önemlidir.
Sel ve heyelan arasındaki temel farklar: Sel, toprağın üzerini kaplayan ani ve düzensiz büyük su taşkınlarıdır. Sel, genellikle aşırı yağışlar, kar sularının erimesi, alt yapının yetersizliği ve ormanların tahribi gibi sebeplerle oluşur. Sel, can ve mal kayıplarına, temiz su bulunamamasına, tarım alanlarının zarar görmesine ve ulaşımın aksamasına yol açar. Sel, uzun bir zaman aralığında meydana gelirken, heyelan anlık olarak gerçekleşir.
Doğa ve Hayvanlar
Hayvanlarda uyuz için hangi ilaç kullanılır?
Hayvanlar neden insanlarla çiftleşmez?
Hayvan sesleri nelerdir?
Hangi kertenkeleler yenmez?
Güvercinlerde bitlenme neden olur?
Habitat ve ekosistem aynı şey mi?
Hayvanlar için ne demiş şair?
Hibrit kavun tohumu iyi mi?
Hangi hayvanlarda pipi yoktur?
Hangi balık hangi bölgede yaşar?
Hava çiçeğinin suyu nasıl verilir?
Hangi hayvan tek tırnaklı değildir?
Güvercinlerde çiftleşme nasıl olur?
Hazır rulo çim ve kalıp çim arasındaki fark nedir?
Hava hareket çeşitleri nelerdir?
Habitat kaybı ne anlama gelir?
Hamile kedi neden çok tüy döker?
Hangi köpeklere karanlık isim verilmez?
Hamster için kağıttan ne yapılır?
Hayvanlar çiftleşirken neden kilitlenir?
Hangi hayvan insana en çok benziyor?
Hayvan pireleri kaç günde yok olur?
Hastanede neden evcil hayvan yasak?
Hangi hayvanlar göç eder?
Hangi kedi maması tüy dökmez?
Hayvanlar alemi özet nedir?
Hangi tür köpek size uygun?
Güvercinlerin en belirgin özelliği nedir?
Hafik Gölünde hangi balıklar var?
Hangi cins köpekler 20 yıl yaşar?
Hayvan emzirme kaç gün sürer?
Halep ve Saanen keçisi arasındaki fark nedir?
Hasır otunun diğer adı nedir?
Hangi hayvanlar çiftleşince farklı hayvan doğar?
Hangi hayvanlarda kıvırcık tüy olur?
Hayvanlarda renk algısı nasıl?
Hangi vahşi hayvanlar aslandan korkar?
Hangi hayvanın yavrusuna başka isim verilir?
Hangi midyeden inci çıkar?
Hayvanlar neden ayakta uyuyamaz?