Hayır, hüsn-i talil ve mecaz-ı mürsel aynı değildir.
Bu iki sanat, farklı edebi söz sanatları olup, kullanım amaçları ve yöntemleri farklıdır.
Hüsnü talil (güzel neden bulma) sanatına bazı örnekler: "Güller seni görür görmez yüzünün güzelliğinden kızardılar". "Sen gülünce güller açar Gülpembe" (Barış Manço'nun bir şarkı sözü). "Yoksun diye bahçemde çiçekler açmıyor bak". "Yeni bir ülkede yem vermek için atlarına Nice bin atlı kapılmıştı fetih rüzgârına". "Sen gittin yaslara büründü cihan Soluyor dallarda gül dertli dertli". "Güzel şeyler düşünelim diye Yemyeşil oluvermiş ağaçlar". "Renk aldı özge ateşimizden şarâb ü gül Peymâne söylesün bunu gülzâr söylesün". "Müzeyyen oldu reyâhin bezendi bâğ -ı çemen Meğer ki bağa haber geldi yârdan bu gece". "Hâk – i pâyine yetem der ömrlerdir muttasıl Başını taştan taşa urup gezer âvâre su". "Ne sıcak vücutlar gitti, Toprağı ısıtmak için".
Hüsn-i talil, söz sanatıdır. Hüsn-i talil (güzel neden bulma, güzel nedene bağlama), herhangi bir olayı gerçek nedeninin dışında daha güzel ve hayali bir nedene bağlayarak açıklama sanatıdır.
Mecaz-ı mürsel (ad aktarması) örnekleri: Parça-bütün ilgisi: "Üniversitedeki kürsüsünde yıllarca çalıştı". İç-dış ilgisi: "Anne, çamaşır kazanı kaynadı, gel!". Sanatçı-eser ilgisi: "Pikapta Münir Nurettin dönüyordu". Yer, yön, bölge, çağ-insan ilgisi: "Dünya uyanıkken uyumak maskaralıktır". Soyut-somut ilgisi: "Gençlik; kafası ve yüreğiyle toplumun güvencesidir". Örnekler: "Her sabah bir kase içerim" (asıl kastedilen: bir kase çorba). "Sobayı yaktım" (asıl kastedilen: sobanın içindeki odunları yakmak). "Dün Ömer Seyfettin'i okudum" (asıl kastedilen: Ömer Seyfettin'in bir kitabını okumak).
Mecazi ve mecazımürsel arasındaki fark, kullanım amaçları ve anlam ilişkileridir. Mecazi, bir kelimenin gerçek anlamı dışında, mecaz anlamıyla kullanılmasıdır. Mecazımürsel ise, benzetme amacı olmaksızın, bir kelimenin başka bir kelime yerine kullanılmasıdır. Özetle, mecazi kullanım, kelimenin mecaz anlamıyla kullanılmasını içerirken; mecazımürsel, kelimenin benzetme amacı olmaksızın başka bir kelime yerine kullanılmasını ifade eder.
Mecaz-ı mürsel (ad aktarması), temel anlamdan mecaz anlama geçişi sağlayan ilişkilere göre şu türlere ayrılır: Genel-özel anlam ilişkisi. Parça-bütün ilişkisi. Yer-insan ilişkisi. Sebep-sonuç ilişkisi. Araç-yapılan iş ilişkisi.
Mecaza ihtiyaç duyulmasının bazı nedenleri: Anlatımı renklendirme ve güçlendirme. Duygu ve düşünceleri etkili ifade etme. Soyut kavramları somutlaştırma. Edebi değeri artırma. İmgeler aracılığıyla derin anlam yaratma. Mecaz, günlük konuşmalarda ve edebi metinlerde sıkça kullanılır.
Mecaza dayalı edebi sanatlar şunlardır: Teşbih (Benzetme). İstiare (Eğretileme). Mecaz (Değişmece). Mecaz-ı Mürsel (Ad Aktarması). Kinaye (Değinmece). Tariz (Tersini Söyleme). Teşhis (Kişileştirme). İntak (Konuşturma). Hüsn-i Talil (Güzel Sebebe Bağlama). Mübalağa (Abartma).
Blog
Hüsn-i talil ve mecaz-ı mürsel aynı mı?
Kahve falında sincap kuyruğu görmek ne demek?
Jübilenin amacı nedir?
Japonca Türkçe sözlük var mı?
Individual ne demek?
Hükümdar ve kral aynı şey mi?
Karıştırılan bağlaçlar nelerdir?
HS silah hangi ülkenin malı?
Kavelanın diğer adı nedir?
Kader, gayrete aşıktır sözü kime ait?
Kahrını çekmek ne anlama gelir?
Kampüs wikipedia nedir?
Karaman'ın koyunu sonra çıkar oyunu ne demek?
Hintli ve Hint aynı şey mi?
Kahve falı anahtar kilit ne demek?
Karnaval ve carnival aynı şey mi?
Hürriyet gazetesi seri ilanlar ne zaman yayınlanıyor?
Hu hangi ülke kısaltması?
IM ne demek?
Irk ne anlama gelir?
Karaman kışın kaç derece soğuk?
Kaplıca bulmaca ne demek?
Kanepe görmek neye işarettir?
Kalıp sözler kaça ayrılır?
Kaknem çirkin huysuz ne demek?
Kahve falında ayak atmak ne anlama gelir?
Kartal kafası neyi temsil eder?
Icon ne anlama gelir?
Kaliteli meyve fidanı nasıl anlaşılır?
Katalog nasıl yazılır?
Hoş geldin ne zaman ayrı yazılır?
Kahve kokulu tütsü hangi çakra için kullanılır?
Hoş bir seda ne demek?
Is back ne anlama gelir?
Kahve fincanında ayak görmek ne demek?
Jargon kullanmak neden kötü?
Iraz ne anlama gelir?
Hostes olmak için kaç dil bilmek gerekir?
Kahve falı hamile kadın görmek ne demek?
Kangal neden Sivas'a bağlı?